احكام طهارت و نجاست
1. حكم استفاده از عطرها و ادكلنها چيست؟ آيا حكم فرآوردههاي كشورهاي مسلمان با غير مسلمان فرق دارد؟
عطرها و ادكلنهايي كه در كشورهاي مسلمان يا غير مسلمان ساخته ميشوند، در صورت شك در طهارت و نجاست آن، محكوم به طهارت است. از اين رو استفاده از آنها موجب نجس شدن بدن يا لباس نميشود.
2. آيا دهان و لبهاي نجس با خوردن يك ليوان آب پاك ميشود؟
لب را بايد با آب تطهير كرد و با خوردن آب، پاك نميشود؛ اما داخل دهان بعد از زائل شدن عين نجس، خود به خود پاك ميگردد.
3. خوني كه بر روي زخم، خشك شده، نجس است يا خير؟
بلي، خون انسان و هر حيواني كه خون جهنده داشته باشد نجس است و تفاوتي نميكند كه تازه از بدن خارج شده باشد يا خشكيده باشد.
4. كسي كه از مشروبات الكلي استفاده كرده، ميتواند از ظروف آشپزخانه استفاده كند؟
مشروبات الكلي نجس و حرام است و دهان مشروبخوار باتماس با آن نجس ميشود؛ و اگر قبل از تطهير لبها، از ظروف ديگر چيزي بخورد، آن ظرفها هم نجس ميشود.
5. آيا خون كمتر از درهم كه در نماز بخشيده شده، پاك است؟
خون كمتر از درهم، نجس و نجس كننده است؛ ولي اگر در بدن و لباس نمازگزار باشد، نماز با آن صحيح است.
6. اگر لباس نجس را در آفتاب خشك كنيم، پاك ميشود يا به شستن نياز دارد؟
آفتاب با شرايطي، فقط ميتواند چيزهاي ثابت از قبيل در، ديوار و پنجره را پاك كند اما لباس و مانند آن كه قابل نقل و انتقال هستند، با آفتاب پاك نميشوند.
7. اگر دست يا جايي از بدن نجس شود، چگونه ميتوان با آب قليل پاك نمود؟
چنانچه بر اثر بول نجس شده باشد، پس از برطرف شدن عين نجاست دو مرتبه آب بريزيد، و اگر بر اثر خون و مانند آن نجس شده باشد، پس از برطرف شدن عين نجاست يك مرتبه آب ريختن كافي است.
8. اگر آب لولهكشي روي زمين نجس بريزد و به لباس و بدن ترشّح كند، آيا همچنان پاك است يا نجس ميشود؟
چون آب لولهكشي شهرها به كر متصل است، به هر موضع نجسي كه برسد آن را پاك ميكند. بنابر اين، اگر آب لولهكشي، حتي از محلي كه نجس است به انسان ترشح كند پاك است؛ مگر اين كه عين نجاست، (مانند خون) در آب ترشح شده، باشد.
9. آيا عرق بدن خانمها در ايام عادت نجس است؟
خير، عرق بدن خانمها در ايام عادت نجس نيست.
وضو
10. مسح سر بر موهاي روغن زده شده چگونه است؟
اگر روغن به قدري زياد نباشد كه مانع از رسيدن آب وضو در حال مسح به موها يا پوست جلوي سر باشد، اشكال ندارد.
11. جوهر خودكاري كه روي دست باقي مانده آيا براي وضو و غسل اشكال ايجاد ميكند؟
جوهر خودكار و هر رنگ ديگر اگر جسميت داشته باشد و مانع رسيدن آب به پوست باشد، بايد برطرف شود؛ ولي اگر فقط رنگ است و جسميت ندارد، مثل اين كه بعد از شستن، باز اثر آن باقي باشد، براي غسل و وضو اشكال ندارد.
12. آيا قبل از وضو خشكي اعضاي بدن لازم است؟
فقط جاي مسح سر و روي پاها بايد طوري باشد كه آب در دست مانده بر آن غلبه پيدا كند ولي خشك بودن صورت و دستها قبل از انجام وضو لازم نيست.
13. حكم وضو در صورتي كه به مژهها و ابروان خود مواد آرايشي يا پررنگ بكشيم چگونه است؟
اگر رنگ سرمه يا مداد پس از شستن در مژه و يا ابرو بماند، مانع وضو نيست؛ ولي اگر جرم دارد، بايد برطرف شود.
14. ترشحاتي كه پس از خونريزي از زخم خارج ميشود چه صورت دارد؟ ميتوان با آن وضو گرفت؟
اگر خون يا خونابه نباشد، پاك است و مانع وضو نيست؛ اما اگر همراه با خون يا خونابه باشد، نجس است و براي وضو بايد رعايت شود.
15. شست پاي شخصي شكسته است و روي آن انگشت را گچ گرفتهاند، اگر گچ پاك باشد آيا براي مسح پا نيازي به پارچه اضافي است؟ و يا ميتوان روي همان گچ را مسح نمود؟
باتوجه به مسأله شماره 252 توضيح المسائل ـ «بعد از مسح سر بايد باتري آب وضو كه در دست مانده روي پاها را از سر يكي از انگشتها تا... مسح كند» ـ لازم نيست مسح حتماً بر روي شست پا انجام شود و مسح، يكي از انگشتان ديگر هم كافي است. بنابراين، وقتي مانعي مثل گچ يا باند يا لاك بر روي شست باشد، بايد از سر انگشت ديگر مسح كرد و جاي جبيره نيست.
16. كسي كه دست راست او از بالاي آرنج قطع شده است، چگونه ميتواند وضو وغسل را انجام دهد؟
در مورد سؤال پس از شستن صورت، دست چپ را بشويد و با همان دست مسح سر و پاها را به ترتيب انجام دهد.
17. اگر آبي خارج از آب وضو به اعضاي وضو بريزد، آيا وضو باطل ميشود؟
آب خارج از وضو اگر به محل مسح سر و پا بپاشد بايد قبل از مسح سر و پا، آنها را خشك نمود و در اين صورت وضو اشكال ندارد، همچنين اگر در موقع شستن صورت و دو دست، آب به آنها بپاشد، و با آن آب قصد شستن وضويي كنند، در اين صورت نيز وضو صحيح است. تنها در صورتي كه پس از پايان شستن دست چپ آبي خارج از وضو به كف دست راست يا چپ برسد، نميتوان با آن مسح نمود.
18. آيا بستن شير آب در هنگام وضو، براي وضو اشكال دارد؟
خير، اشكال ندارد، بلي در حال مسح، اگر آب وضو غلبه بر رطوبت شير نداشته باشد، و مسح، مخلوط با آب خارج انجام شود، وضو باطل ميشود.
19. اگر در حين وضو چيزي بخوريم، وضويمان درست است؟
اشكال ندارد؛ ولي بهتر است انسان اعمال وضو را با توجه و حضور قلب بيشتر انجام دهد.
20. آيا ميتوان قبل از اذان وضو گرفت و بعد با همان وضو نماز خواند؟
وضو گرفتن به قصد با طهارت بودن مستحب است. بنابراين، با اين قصد ميتوان قبل از وقت نماز، وضو گرفت و بعد از داخل شدن وقت نماز، با همان وضو، نماز خواند.
21. لمس آرم جمهوري اسلامي، كلمات GOD، «سيد الشهداء» و «ا...»، بدون وضو چه حكمي دارد؟
به طور كلي لمس كردن اسامي خداي تعالي ـ به هر زبان كه نوشته شده باشد جايز نيست ـ و بنابر احتياط، مسّ اسامي پيامبر صلي الله عليه و آله و ائمّه معصومين عليهمالسلام و همچنين نام مبارك حضرت زهرا عليهاالسلام بدون وضو جايز نيست؛ ولي به اين شكل نوشتن: «ا...»، اگر همزهي آن به عنوان همزهي الله نوشته شده باشد، مسّ آن بدون طهارت جايز نيست. و سيد الشهداء اسم امام نيست. و لمس آن بدون وضو جايز است. البتّه بايد از توهين و بياحترامي پرهيز شود. و بنابر احتياط از مسّ آرم جمهوري اسلامي بدون طهارت اجتناب گردد.
غسل
22. آيا دست كشيدن به بدن در غسل لازم است؟
ملاك صحّت غسل، رساندن آب به همه اعضاي بدن است به ترتيبي كه در احكام غسل گفته شده است. اگر اطمينان به رسيدن آب به همه اعضا داشته باشيد، دست كشيدن لازم نيست.
23. اگر كسي پس از انجام غسل، متوجه شود كه قسمتي از موهاي بلند سر او آغشته به رنگ بوده و شسته نشده است، غسل او چه حكمي دارد؟
شستن موهاي بلند در غسل واجب نيست، و اگر پوست سر شسته شده باشد، غسل صحيح است.
24. اگر در بين غسل حدثي از انسان سر زند ]مثل بول و...[آيا غسل را باطل ميكند؟
غسل باطل نميشود؛ ولي براي كارهايي مانند نماز كه به طهارت نياز دارد، پس از غسل، واجب است وضو بگيرد.
25. اگر كسي نميدانست هنگام غسل كف پا را هم بايد بشويد؛ ولي به طور معمول آب به كف پا هم ميرسد و شسته ميشود، آيا غسلش صحيح است؟
تكليف نماز و روزههايي كه با اين غسل انجام داده چيست؟
چون تمام طرف راست و چپ بدن حتي كف پاو لاي انگشتان بايد به نيت غسل شسته شود، بنابراين كسي كه قسمتي از بدن را به نيت غسل نشسته است، غسلش صحيح نيست و نمازهايي را كه با غسل غير صحيح انجام داده بايد قضا كند. البته روزههايي كه گرفته صحيح است و قضا و كفاره ندارد.
26. اين جانب به وسواس مبتلايم و اطمينان به شسته شدن بدنم در غسل پيدا نميكنم، آيا ميتوانم از همسرم در غسل كمك بگيرم؟
در غير موارد اضطرار، كسي نبايد ديگري را وضو يا غسل دهد؛ اما اگر نگاه كند و بگويد كه به كجاي بدن آب رسيده است، اشكال ندارد.
27. آيا با غسل جنابت احتياطي ميشود نماز خواند؟
زماني با غسل جنابت ميشود نماز خواند كه شخص واقعاً جنب بوده و غسل كرده باشد؛ و با غسل احتياطي نميشود نماز خواند.
28. در چه صورتي ميتوان بجاي غسل تيمّم كرد؟ آيا خجالت هم ميتواند مجوز تيمّم باشد؟
خجالت كشيدن مجوز تيمم كردن نيست و در احكام الهي خجالت كشيدن معنا ندارد؛ چنان كه در روايت است:«لاحياء في الدين». جواز تيمم تنها در 7 مورد است كه در رسالههاي عمليه ذكر شده است.
29. اگر انسان در خواب جنب شود آيا از موارد جنابت از حرام است؟
خير، احتلام (جنب شدن در خواب)، جنابت از حرام نيست.
30. اين كه در رساله فرمودهاند: «غسل جنابت به خودي خود مستحب است» يعني چه؟ آيا هر وقت به حمام ميرويم ميتوانيم يك غسل جنابت مستحبي بجاي آوريم؟
مقصود آن است كه اگر كسي جنب شود، قبل از داخل شدن وقت نماز، غسل براي او مستحب است ولي پس از داخل شدن وقت نماز يا براي انجام كارهاي ديگري كه شرط آن طهارت است، مثل طواف، غسل واجب ميشود. و اگر شخص جنب نباشد، غسل كردن به عنوان جنابت معنا ندارد و لغو است.
31. آيا اگر قبل از داخل شدن وقت نماز، غسل جنابت انجام داديم ميتوانيم با آن نماز بخوانيم يا وضو لازم است؟
چنانچه كاري كه وضو را باطل ميكند (مثل خوابيدن، بول كردن و...) انجام نداده باشيد، ميتوانيد با آن غسل، نمازهاي واجب و مستحب را بجاي آوريد و وضو گرفتن لازم نيست.
32. غسل مس ميت بر عهدهام بود فراموش كردم انجام دهم، پس از يك روز جنب شدم و غسل جنابت انجام دادم، آيا كفايت ميكند يا حتماً بايد غسل مس ميت را بجاي آورم؟
غسل جنابت از ساير غسلها كفايت ميكند؛ هر چند در موقع غسل توجهي به وجوب غسلهاي ديگر نداشته باشيد.
33. در مسأله تكليف نماز و روزههايم چه ميشود؟
نمازهائي كه پس از مس ميت و قبل از انجام غسل جنابت خواندهايد، قضا نماييد؛ ولي روزه آن روز صحيح است و قضا ندارد.
34. آيا لمس كردن استخوان مرده به غسل مس ميت نياز دارد؟
براي مسّ استخواني كه گوشت ندارد، و از ميّت جدا شده و آن را غسل ندادهاند، بنابر احتياط واجب، بايد غسل كرد.
البتّه لمس استخوان شهيداني كه در جبهه به شهادت رسيدهاند، غسل ندارد.
35. زمان غسل جمعه چه وقت است؟
وقت غسل جمعه از طلوع فجر تا اذان ظهر است؛ ولي كسي كه تا آن موقع غسل جمعه انجام نداده، بعد از ظهر نيز ميتواند بدون قصد ادا و قضا آن را انجام دهد.
تيمم
36. آيا بعد از تيمم بدل از غسل، تيمم بدل از وضو نيز لازم است؟
در تيمم بدل از غسل جنابت، براي نماز، وضو يا تيمم بدل از وضو لازم نيست؛ ولي در تيمم بدل از ساير غسلها، براي نماز، وضو يا تيمم بدل از وضو نيز لازم است.
37. آيا كسي كه براي جنابت، تيمم بدل از غسل كرده، مي تواند نمازهاي بعدي را نيز با آن تيمم بخواند؟
در صورتي كه عذرش تا وقت نماز بعد ادامه داشته و تيمم هم باطل نشده باشد، به تيمم مجدد نياز نيست و با همان تيمم ميتواند نماز بخواند.
38. اگر با تيمم بدل از غسل نماز خوانديم، آيا براي نمازهاي بعدي بايد غسل كنيم؟
هرگاه عذر برطرف شد بايد براي نمازهاي بعدي غسل نمود.
39. در تيمم بدل از غسل، هنگامي كه آب به دست آورديم بايد غسل كنيم؟
پس از برطرف شدن عذر شرعي (نبودن آب، ضرر داشتن آب، تنگي وقت و...) بايد غسل كرد.