احكام روزه
1. در ماه رمضان اگر فكر ميكند كه ميتواند تاقبل ازاذان غسل كند، اما نتواند آيا روزه صحيح است؟
چنانچه موفق به غسل نشود و در تنگي وقت قبل از اذان صبح، تيمم بدل از غسل نمايد روزهاش صحيح است.
2. روزهداري كه دندانهايش خونريزي داشته باشد و مجبور باشد آنها را بشويد و در حين شستن، خون به گلويش برسد، روزهاش چه حكمي دارد؟
شستن دهان و دندان به هنگام روزه مانعي ندارد، ولي پس از شستن بهتر است سه مرتبه آب دهان را بيرون بريزد تا مطمئن شود كه آب در دهان نمانده است و اگر خون، بياختيار و يا سهواً به گلو برسد، روزه را باطل نميكند.
3. پركردن دندان در ماه رمضان چگونه است؟
پر كردن، جرمگيري و كشيدن دندان در ماه رمضان براي پزشكان مانعي ندارد و براي شخص روزهدار، زماني جايز است كه مطمئن باشد خون يا آبي كه به وسيله دستگاه، وارد فضاي دهان ميشود، فرو نخواهد رفت.
4. اگر روزهدار به نامحرم نگاه كند، آيا روزهاش باطلميشود؟
روزه صحيح است؛ ولي بايد از آن گناه توبه كند و توجه داشته باشد ـ همانگونه كه در روايات آمده ـ روزه گرفتن فقط امساك و پرهيز از خوردن و آشاميدن نيست، بلكه بايد چشم و گوش و زبان و قلب و ساير اعضا نيز روزه باشند و از ارتكاب خلاف و گناه حفظ شوند والاّ از ثواب و ارزش روزه كاسته ميشود.
5. شخصيكه به حرمت و حكم استمناء آگاهي نداشته و بدون غسل، نماز و روزه بجاي آورده است، چه حكمي دارد؟
نمازهائي را كه بدون غسل خوانده، بايد قضا كند، و نسبت به روزهها، اگر واقعاً در زماني كه استمنا ميكرده به حكم مسأله جاهل بوده و در تحقيق و سؤال كوتاهي نكرده است، روزهها قضا ندارد.
6. شب، قصد گرفتن روزه داشتم اما سحر بيدار نشدم تا قصد كنم. نزديك آفتاب از خواب بيدار شدم، آيا روزهام صحيح است؟
بلي صحيح است و لازم نيست حتما سحر بيدار شويد و نيت روزه كنيد.
7. اگر در شب ماه رمضان جُنُب شويم و تا نزديك اذان صبح غسل را به تأخير اندازيم و سپس تيمم كنيم، آيا روزه صحيح است؟
تأخير غسل، معصيت و گناه است، اما در مورد سؤال كه عمداً غسل را تأخير انداختهايد، لازم است با تيمم روزه بگيريد و قضاي آن را هم بنابر احتياط واجب، بجاي آوريد.
8. اگر خانمي تا بعد از اذان صبح عذر داشت، ولي قبل از طلوع آفتاب پاك شد و غسل كرد، آيا روزه آن روزش صحيح است؟
در مورد سؤال كه عذر تا بعد از اذان صبح ادامه داشته است، روزه آن روز صحيح نيست؛ همان گونه كه اگر چند دقيقه قبل از اذان مغرب نيز عادت شود، روزهاش باطل ميگردد.
9. اگر در ماه رمضان، غسل جنابت را فراموش كنيم و پس از
چند روز يادمان بيايد، چه تكليفي داريم؟
بايد روزه آن چند روز را قضا كنيد؛ ولي كفاره ندارد.
10. هنگامي كه روزه ميگيرم، بدنم به شدت سست ميشود و نميتوانم كارهايي مثل درس خواندن را انجام دهم، وظيفه من چيست؟
اين گونه ضعف و سستيها تقريباً لازمه روزه است و براي نوع افراد پيش ميآيد ونميتوان به خاطر آن، روزه را خورد. ميتوانيد سحر از غذاي مقوي استفاده كنيد و ساعات خواب شب را كمي بيشتر نماييد تا در روز دچار مشكل نشويد.
11. در گذشته بعضي از روزههايم را نگرفتهام. اكنون كه ناراحتي معده دارم، قضاي آن را چگونه بجاي آورم؟
كفاره آنها را بپردازيد و قضاي روزههاي گذشته را بجاي آوريد. البته لازم نيست قضاي آنها پي در پي باشد و اگر با فاصله هم نميتوانيد قضاي آن را بجاي آوريد، هر وقت قدرت پيدا كرديد انجام دهيد. و در غير اين صورت بايد براي انجام آن وصيت كنيد. درباره روزههاي امسال نيز اگر تا رمضان آينده قادر به انجام قضاي آن نشويد، گرفتن روزه واجب نيست؛ فقط كفاره آن را بپردازيد.
12. دختراني كه تازه به سن بلوغ ميرسند، و قدرت گرفتن همه روزهها را ندارند، چه وظيفهاي دارند؟
هر مقدار از روزهها را كه ميتوانند، در ماه رمضان بگيرند و قضاي بقيه آن را در طول سال به تدريج بجا آورند. و اگر نميتوانند روزه بگيرند، فعلا پرداخت كفاره (يك مُدّ طعام تقريباً 750 گرم طعام براي هر روز) كافي است و در سالهاي بعد قضاي آن را هم بگيرند.
13. آيا ميتوانيم قضاي روزه رمضان را در مسافرت بگيريم؟
خير، مگر آن كه قصد اقامت ده روز كرده باشيد.
14. كسي كه ميداند آخر هفته به وطن بر ميگردد، آيا ميتواند قصد ده روز نمايد و روزههاي خود را در مسافرت بگيرد؟
اگر ميداند كه آخر هفته برميگردد و تصميم جدي بر ماندن ده روز ندارد، قصد اقامت ده روز صحيح نيست و روزه باطل است.
15. اگر در مسافرت سحري بخوريم و در همان روز به وطن برگرديم، ميتوانيم روزه بگيريم؟
چنانچه قبل از اذان ظهر به حد ترخص وطن ـ جايي كه صداي اذان شهر شنيده ميشود و ديوار شهر ديده ميشود ـ برسيد و در مسافرت هم كاري كه روزه را باطل ميكند، انجام نداده باشيد، بايد قصد روزه كنيد و روزه صحيح است.
16. بيماري است كه اگر در روز تنها يك قرص بخورد، ميتواند روزهاش را بگيرد؛ آيا روزه بر او واجب است؟
اگر براي معالجه ناچار از مصرف دارو در روز باشد؛ روزه بر او واجب نيست و بعداً قضاي آن را بگيرد.
17. اگر روزه باشم و مادرم مرا وادار به خوردن غذا كند، آيا روزهام باطل ميشود؟
خوردن و آشاميدن روزه را باطل ميكند؛ هر چند بر اثر درخواست و اصرار شخص ديگر باشد.
18. گوش كردن به موسيقي و نگاه به نامحرم روزه را باطل ميكند؟
گناهان مذكور روزه را باطل نميكند؛ لكن ثواب آن را كاهش ميدهد.
19. اگر كسي در ماه رمضان تصميم به خوردن چيزي بگيرد، امّا قبل از خوردن، منصرف شود، روزهاش چه صورت دارد؟
با تصميم به خوردن روزه، روزه باطل ميشود و لكن نبايد تا وقت افطار مفطري بجا آورد، و بعداً هم قضاي آن را بگيرد.
20. آيا اگر در حال روزه سهوا چيزي بخوريم، روزه باطل ميشود؟
خير، روزه باطل نميشود، و فرقي بين روزه رمضان و روزه قضا يا مستحبي نيست.
مسائل كفاره روزه
21. كسي كه روزه ماه رمضان را عمداً افطار كرده، آيا ميتواند بجاي كفاره روزه عمد مقداري پول به مقامات ذي صلاح بدهد و از گناه خود استغفار نمايد؟
استغفار از گناه واجب است، و دادن پول به هر مقامي جبران كفاره روزه را نميكند، و كسي كه عمداً روزه خود را افطار كرده است، علاوه بر قضا بايد كفاره آن را هم بپردازد و كفاره آن 60 روز، روزه گرفتن يا 60 مسكين را اطعام كردن و يا يك بنده آزاد كردن، است. بلي اگر قيمت اطعام 60 مسكين را در اختيار شخص يا مؤسسه مطمئن قرار دهد تا به وكالت از او 60 مسكين را اطعام كنند، مانعي ندارد.
22. آيا بايد قضاي روزهها پي در پي باشد و اگر سال بر آن بگذرد، آيا كفاره هم دارد؟
لازم نيست قضاي روزهها پي در پي و پشت سر هم باشد؛ مگر اينكه تعداد روزهايي كه به ماه رمضان آينده باقي مانده با مقدار روزههاي قضا مساوي باشد و كسي كه قضاي ماه رمضان را يك سال يا بيشتر به تأخير انداخته، بايد علاوه بر قضا براي هر روز، يك مد طعام (750 گرم گندم، آرد، برنج و...) بابت كفاره تأخير به نيازمندان بپردازد.
23. آيا تأخير در كفاره روزه باعث افزايش آن ميشود؟
خير، كفاره تأخير روزه باگذشت چند سال اضافه نميشود، شما ميتوانيد آن را به صورت گندم، آرد و... به فقير بدهيد يا پول آن را به دفتر مرجع تقليد خود تحويل نماييد و بگوييد كفاره است تا جنس تهيه كرده، به فقير بدهند.