احـرام
مكان احرام
201 س ـ شخصي در غير اشهر حج با احرام عمره مفرده، وارد مكّه شد، و اعمال عمره مفرده را بجا آورد، و در مكّه ماند تا ايّام حج، آيا براي احرام عمره تمتّع ميتواند از تنعيم محرم شود، يا بايد به يكي از مواقيت برود؟
ج ـ بايد به يكي از مواقيت پنجگانه برود، و از آنجا محرم شود.
202 س ـ كسانيكه ابتدا بهجدّه رفته وسپس بهمكّه ميروند،آيا برايمحرم شدن حتماً بايد به يكي از ميقاتها بروند، يا ميتوانند در محاذات محرم شوند؟
ج ـ بايد به يكي از مواقيت بروند.
203 س ـ آيا زائران ايراني بيت الله الحرام در موسم حج و يا عمره ميتواننداز ميقات حديبيه محرم شوند؟ و آيا حديبيه نيز مانند ساير مواقيت (ميقات شجره و جحفه) ميباشد يا خير؟
ج ـ حجاج ايراني براي انجام عمره تمتّع بايد از يكي از مواقيت پنجگانه معروفه محرم شوند مانند مسجد شجره و جحفه از حديبيه مجزي نيست و همين طور براي عمره مفرده لكن در عمره مفرده اگر عصياناً از ميقات عبور كرده و از حديبيه محرم شود عمره صحيح است و چيزي بر او نيست.
احرام در مسجد شجره
204 س ـ آيا كسي كه از ميقات اهل مدينه ميگذرد، حتماً بايد داخل مسجد شجره محرم شود يا بيرون مسجد در ذوالحليفة كافي است؟
ج ـ بهتر واحوط اين است كه در داخل مسجد محرم شود و در بيرون مسجد هم كافي است.
205 س ـ با توجه به توسعه جديد مسجد شجره، آيا احرام در قسمتهاي جديد التأسيس كفايت ميكند، با توجه به اينكه محدوده مسجد قديم مشخص نميباشد يا تشخيص آن بسيار مشكل است؟
ج ـ آنچه با توسعه جزء مسجد شده با قسمت اصلي در اين جهت فرقي ندارد.
وظيفه حائض نسبت به احرام در مسجد شجره
206 س ـ هر گاه حائض يا جُنُب عصياناً وارد مسجد شجره شود، و مانند ديگران توقف نمايد، و محرم شود، آيا احرام او صحيح است يا نه؟
ج ـ چنانچه قصد قربت از او متمشي شود، احرام صحيح است.
207 س ـ وظيفه زنان حائض و كساني كه از وارد شدن به مسجد شجره معذورند، نسبت به احرام چيست؟
ج ـ اگر طوري باشد كه بتوانند از يك در وارد و از در ديگر خارج شوند و مكث نكنند ميتوانند درحال عبور محرم شوند و اگر نميتوانند، در بيرون مسجد پشت ديوار آن محرم شوند.
208 س ـ بانواني كه در بعض از شرايط جمع بين تروك حائض و اعمال مستحاضه مينمايند در زمان حج در صورت عدم تمكن از صبر كردن تا معلوم شدن حالشان اعمال عمره تمتّع يا حج را چگونه انجام دهند؟
ج ـ در فرض سؤال، وظيفه مردّد است بين اتمام عمره تمتّع به ورود در مسجد الحرام و انجام طواف و نماز طواف و سعي و تقصير و سپس احرام براي حج تمتّع و يا بقاء بر همان احرام كه به عنوان عمره انجام داده و قصد حج إفراد و رفتن به عرفات و انجام ساير مناسك تا طواف نساء و نماز آن و سپس انجام عمره مفرده تا طواف نساء و نماز آن و چون اكتفا به يكي از اين دو صورت اكتفا بامتثال احتمالي است و هر چند در صورت اولي مخالفت احتمالي نيز هست، مع ذلك به نظر ميرسد چون عمل به احتياط و يقين به امتثال واجب با ارتكاب مخالفت احتمالي به لحاظ ورود در مسجد الحرام ممكن است و تعيّن صورت ثانيه تحرزاً عن الوقوع في مخالفة الحرام الاحتمالي معلوم نيست و تحصيل قطع به امتثال واجب به ارتكاب حرام احتمالي مقدم بر اكتفا به امتثال احتمالي است به اين ملاحظه وظيفه اين است كه عمره را با دخول در مسجد الحرام و طواف و نماز به قصد احتياط تمام كند و به قصد حج تمتّع احتياطاً محرم شود و اعمال حج را به قصد ما في الذمّه اعم از حج تمتّع يا إفراد تمام كند و قرباني بنمايد و سپس احتياطاً عمره مفرده به قصد ما في الذمّه به جا آورد.
209 س ـ اگر زن حائض نتواند تا وقت پاك شدن صبر كند و حتماً بايد از مدينه به مكه برود آيا ميتواند داخل مسجد شجره شود؟
ج ـ اگر طوري باشد كه بتوانند از يك در وارد و از در ديگر خارج شوند و مكث نكنند ميتوانند در حال عبور محرم شوند و اگر نميتوانند، در بيرون مسجد پشت ديوار آن محرم شوند.
210 س ـ زن حائضي در مسجدشجره درحال عبور احرامبست آيا هنگامي كه به محاذات جحفه ميرسد تجديد احرام لازم است؟
ج ـ لازم نيست.
211 س ـ زن حائضي بهخيال اينكه ميتواند در حال عبور در مسجداحرام ببندد وارد مسجد شد و بلافاصله احرام بست و تلبيه را نيز گفت و چند قدمي نيز به طرف دري كه ميخواست خارج شود رفت ولي چون ديد نميشود عبور كرد برگشت واز همان دري كه وارد شده بود خارج شد احرامش چگونه است؟
ج ـ احرامش صحيح است.
212 س ـ زني به اعتقاد اينكه حائض نميتواند وارد مسجد شود بدون احرام از ميقات عبور كرد وقتي به مكه رسيد متوجه اشتباهش گرديد وظيفهاش چيست؟
ج ـ اگر برگشتن به ميقات ممكن است، برگردد و از ميقات محرم شود و اگر برگشتن به ميقات ممكن نيست، احتياط واجب آن است كه هر مقدار ممكن است به سوي ميقات برگردد، و از آنجا محرم شود و اگر برگشتن به هيچ وجه ممكن نيست از همان مكان احرام خود را ببندد.
213 س ـ بانواني كه عادت هستند جهت احرام داخل شدن آنان به مسجد شجره اشكال دارد آيا قبل از ميقات ميتوانند با نذر محرم شوند؟
ج ـ اشكال ندارد بلي اگر شوهر دارند بايد با اجازه شوهر نذر كنند.
214 س ـ زن حائضي كه از مدينه عازم مكه بود گمان ميكرد كه در حال عبور در مسجد شجره ميتواند محرم شود و وظيفهاش را انجام دهد ولي وقتي به محوطه حياط رسيد ديد به جهت ازدحام نميتواند با عبور محرم شود لذا از شوهرش كه حاضر بود اجازه نذر گرفت و چند قدمي از مسجد فاصله گرفت و با نذر محرم شد آيا كفايت ميكند يا خير؟
ج ـ بلي كفايت ميكند. به نظر اينجانب احرام از پشت ديوار مسجد صحيح و كافي است.
وظيفه مستحاضه نسبت به احرام در مسجد شجره
215 س ـ آيا زن مستحاضه (قليله متوسطه كثيره) جهت احرام ميتواند داخل مسجد شجره شود؟
ج ـ در استحاضه قليله اشكال ندارد و در متوسطه و كثيره هم بعد از غسل اشكال ندارد.
وظيفه كسي كه نميتواند به ميقات برود
216 س ـ شخصي كه قبل از اشهر حج و يا در اشهر حج محرم به احرام عمره مفرده شده است، و وارد مكّه گرديده، و اعمال را انجام داده، اكنون كه موقع حج رسيده ميخواهد براي حج تمتّع به ميقات برود، و نميگذارند، يا خوف دارد او را دستگير كنند، وظيفهاش چيست؟
ج ـ در فرض سؤال به ادني الحل (ميقات عمره مفرده) برود، و محرم به احرام عمره تمتّع بشود و تمام اعمال حج تمتّع را انجام دهد، و سال بعد هم احتياطاً حج تمتّع را بجا آورد.
احرام از جحفه و ادني الحل
217 س ـ نظر به اينكه مسجد جُحفه و مسجد تنعيم اخيراً تخريب و بازسازي شده، و وسعت يافته است، آيا حجاج يا معتَمرين بايد حتماً در حدود مسجد قبلي محرم شوند، و يا محرم شدن در تمام مسجد فعلي معتبر است؟
ج ـ ميقات در جُحفه خصوص مسجد نيست، و از هر جاي جحفه ميتوانند محرم شوند، و همچنين مسجد تنعيم خصوصيت ندارد، و احرام از ادني الحل صحيح است، هر چند در مسجد نباشد. بنابراين در صورت توسعه مسجد با صدق جحفه در اول، و ادني الحل در دوّم، احرام اشكال ندارد.
احرام از جدّه
218 س ـ كسي از جدّه محرم شده، و اعمال عمره تمتّع را انجام داده است، تكليف او چيست؟
ج ـ اگر از رفتن به ميقات معذور نيست، و وقت براي انجام عمره تمتّع هست، بايد به ميقات برود و محرم شود، و عمره تمتّع را اعاده كند، و اگر رفتن به ميقات ممكن نيست، به خارج حرم برود، و از آنجا محرم شود، و اگر احرام از ميقات را عمداً ترك كرده، اقوي بطلان عمره و بنابراحتياط واجب اعاده حج تمتّع در سال آينده است.
219 س ـ در تهران نذر ميكند كه من از جدّه محرم ميشوم آيا اين نذر صحيح است؟
ج ـ صحيح نيست.
220 س ـ از لبنان با هواپيما وارد جدّه شده و در طيّاره مقابل جحفه يا شجره احرام بسته كافي است يا نه و اگر اعمال عمره تمتّع را تمام كرده محكوم به صحت است يا نه؟
ج ـ صحت احرام به نحو مذكور محل اشكال است.
نذر احرام پيش از ميقات
221 س ـ زن بدون اذن شوهرش نذر ميكند و با نذر محرم ميشود، آيا احرامش درست است؟ و چنانچه با همان احرام اعمالش را بجا آورده باشد چگونه است؟
ج ـ اگر قبل از ميقات محرم شده، احرام او صحيح نيست، اگر چه در صورتي كه بعد از تمام شدن حج فهميد عملش صحيح است، ولي اگر بعد از عمره متوجه شد، در صورتي صحيح است كه قابل جبران نباشد. و در صورتي كه ميتواند بايد به ميقات برود و از آنجا محرم شود، و اگر نميتواند به ميقات برود هر مقدار كه امكان دارد به طرف ميقات برود، و الاّ از خارج حرم محرم شود.
222 س ـ زننذر ميكند چند روز زودتر قبل از حركت از مدينه احرام ببندد تا محذوري برايش پيش نيايد آيا در اين فرض اجازه از زوج لازماست يا نه. و چنانچه شوهر همراه زن باشد و يا همراه او نباشد در حكم فرقي وجود دارد يانه؟
ج ـ بنابر اقوي نذر زن بايد به اذن زوج باشد و بدون اذن زوج صحيح نيست و فرقي بين صور مذكوره در سؤال نيست.
223 س ـ زنهاي حايض براي محرم شدن از دخول به مسجد شجره عذر شرعي دارند بعضي از مراجع عظام كثرالله امثالهم ميفرمايند چنين زنهائي ميتوانند قبل از ميقات در مدينه با نذر محرم شوند (البته نظريه حضرتعالي را نميدانم) حقير اين نذر را نفهميدم چگونه نذر كند مگر احرام قبل از ميقات رجحان دارد كه با نذر صحيح شود.
ج ـ در مورد سؤال، (نذر براي محرم شدن قبل از ميقات) بالخصوص روايت داريم و محل خلاف نيست.
224 س ـ اگر كسي نذر احرام پيش از ميقات كرده باشد، و پيش از ميقات محرم شود، و بعد از ورود به جدّه وسائل حركت او به مدينه فراهم شود، آيا ميتواند محل شود، وبه مدينه برود، و بعد از آن از ميقات محرم شده، و وارد مكّه شود؟
ج ـ انصراف از نيّت احرام، سبب بيرون آمدن از احرام نميشود، و با آنكه احرام بسته، تجديد احرام به نحو جزم مشروع نميباشد، بلي اگر بخواهد رجاءاً در مسجد شجره تجديد نيّت كند مانعي ندارد.
225 س ـ آيا جايز است از جاهاي دور مثل تهران با نذر محرم شود؟
ج ـ بلي جايز است، ولي اگر روز زير سقف سفر ميكند بايد كفّاره بدهد.
226 س ـ زني هستم كه نيابتاً به حج مشرف شدهام آيا نذر احرام قبل از ميقات براي من جايز است؟
ج ـ اگر شوهر نداريد يا اينكه ميخواهيد با اجازه شوهر نذر كنيد اشكال ندارد.
227 س ـ آيا زن بدون اذن شوهر ميتواند با نذر جهت حج واجب يا مستحبي محرم شود؟
ج ـ بدون اذن شوهر نميتواند نذر كند مگر در حجة الاسلام در صورتي كه عبور از ميقات براي آنها متعذّر باشد.
عبور از ميقات بدون احرام
228 س ـ كسي كه عمره انجام داده، آيا جايز است براي او قبل از يك ماه، همه روزه از حدود ميقاتگاه خارج شود، و بدون احرام وارد مكّه گردد يا نه؟
ج ـ مانعي ندارد، بلي بعد از عمره تمتّع، خروج از مكّه بدون احرام براي حج تمتّع جايز نيست، لكن اگر نسياناً يا عصياناً خارج شد، قبل از يك ماه بدون احرام داخل مكّه شود، و عمل حج را انجام دهد.
229 س ـ آيا نذر احرام قبل از ميقات براي نايب هم جايز است؟
ج ـ اشكال ندارد.
230 س ـ كسي كه در فاصله كمتر از يك ماه، كه عمره مفرده انجام داده و به مدينه برگشته و بار ديگر قصد رفتن به مكه دارد، آيا ميتواند بدون احرام از ميقات بگذرد و عمره مفردهاي نيز بجا نياورد؟
ج ـ اگر در همان ماهي كه محرم شده و اعمال عمره مفرده انجام داده از ميقات عبور ميكند احرام براي عمره مفرده ديگر لازم نيست.
231 س ـ اگر بعداز خروج ازميقات در بينراه متوجه شود كه تلبيه را نگفته، يا نيّت نكرده، و يا به جهت ديگر احرامش درست نيست، و چنانچه بخواهد از همانجا به ميقات برگردد ميّسر نيست ولي اگر بيايد مكّه امكان دارد برگردد، آيا ميتواند بيايد مكّه و به ميقات برگردد، يا بايد از همان جا محرم شود؟
ج ـ اگر ميتواند و لو از مكّه به ميقات بر گردد، براي عمل واجب نميتواند از غير ميقات محرم شود، ولي براي دخول مكّه از ادني الحل به نيّت عمره مفرده محرم شود، و بعد از اعمال آن، به يكي از مواقيت معروف برود، و براي عمره تمتّع احرام ببندد.
برگشت از ميقات پس از احرام
232 س ـ آيا جايز است كسي كه به احرام عمره تمتّع در يكي از ميقاتها محرم شده است به طرف خلاف مكّه برود، و بعد از چند روز بيايد مكّه، مثلاً از مسجد شجره به مدينه و بعد از همان راه يا راه ديگر به مكّه برود؟
ج ـ مانع ندارد.
233 س ـ كسي كه در ميقات براي عمره تمتّع، و يا در مكّه براي حج، محرم شد اگر بي اختيار او را از ميقات يا از مكّه بيرون ببرند و برگردانند چه صورتدارد؟
ج ـ مانعي به نظر نميرسد، لكن در عمره تمتّع، احتياط آن است كه در مراجعت و مرور به ميقات يا محاذي آن، نيّت و تلبيه را تكرار كند.
ورود به مكه بدون احرام
234 س ـ يكي از كارمندان سازمان حج و زيارت كه بيش از يك ماه در مكه بوده و همين مدت از عمره قبلي او گذشته، براي كاري به جدّه ميرود و در برگشت، بدون احرام وارد مكه شده است، وظيفهاش چيست؟
ج ـ بر چنين شخصي واجب بوده كه بدون احرام وارد حرم نشود و حال كه با علم و عمد و يا از روي جهل وارد حرم شده اگر موقع حج است و ميخواهد حج تمتّع انجام دهد بايد به يكي از مواقيت معروفه مانند: جحفه يا مسجد شجره برود و براي عمره تمتّع محرم شود و اگر موقع حج نيست يا نميخواهد حج تمتّع بجا آورد فعلاً تكليفي ندارد.
235 س ـ بيستوهشتم ذي قعده از عمره تمتّع فارغ شده و روز دوم ذيحجه بعرفات ميرود و بر ميگردد اضطراراً آيا در مراجعت به مكه بايد مجدداً براي عمـره تمتّع محـرم شود يا نه و بر فرض اول بايد به مواقيت معروفه برود يانه؟
ج ـ در فرض سؤال، بنابراحتياط واجب بايد به ميقات برود و براي عمره تمتّع محرم شود و عمره اولي در اين صورت عمره مفرده ميشود.
احرام طفل
236 س ـ اگر ولي طفل، مقلّد مرجعي باشد كه به هنگام احرام، پوشيدن لنگ و ازار را براي بانوان نيز لازم ميداند، آيا هنگام محرم كردن دختر بچّه غير مميزّ لازم است بر او لباس احرام بپوشاند؟
ج ـ بلي لازم است.
237 س ـ كودك مميّزي بدون امر ولي در ميقات محرم شده و تنها سعي و تقصير را انجام داده است. تكليف او يا وليّش نسبت به بقيه اعمال چيست؟
ج ـ در صحت احرام كودك مميّز اذن ولي شرط نيست بنابراين كودك مذكور كه محرم شده، خودش و يا با كمك ديگري ولو غير ولي اگر محتاج به راهنمايي باشد بايد اعمال عمره را از طواف شروع كند و اتمام نمايد.