شرايط صحّت طواف (بخش اول)
نيّـت
375 س ـ كسي نيّت طواف را در دل گذارنده و به قصد طواف حركت ميكند مقداري كه ميآيد گمان ميكند نيّت طواف را بايد به زبان بگويد، لذا بر ميگردد و نيّت را با زبان ميگويد و طواف را از نو شروع ميكند، آيا طوافش صحيح است يا خير؟
ج ـ صحت طواف بعيد نيست.
طهارت
376 س ـ كودكي را كه محرم كردهاند و طواف ميدهند، آيا طهارت بدن و لباس كودك در حال طواف لازم است، و چنانچه قبل از طواف او را تطهير كنند براي يك طواف كافي است و وارسي بين طواف لازم نيست.
ج ـ بايد شرايط طواف و نماز در طفل نيز مراعات شود و در صورت غير مميّز بودن طفل در صورت امكان او را وضو دهند لباس و بدن او را تطهير كنند و در صورت شك در عارض شدن حدث و خبث وارسي لازم نيست و حكم طهارت باقي است.
377 س ـ آيا نجاست معفّو در نماز، در طواف نيز معفّو است؟ و حكم محمول متنجس در طواف چيست؟
ج ـ بنابراحتياط، نجاست معفّو در نماز، در طواف معفّو نيست اما محمول متنجس اگر ساتر نباشد اشكال ندارد.
378 س ـ خانمي در سالهاي قبل به حج تمتّع رفته ولي در ابتداي طواف بر اثر فشار جمعيت طهارت خود را از دست داده و بدون تحصيل طهارت ادامه طواف داده و اعمال عمره تمتّع را به همين نحو تمام كرده و سپس اعمال حج را نيز بدون تدارك عمره انجام داده الآن كه سالي از آن گذشته هنوز ناراحت اين مسئله ميباشد بفرمائيد تكليف ايشان چيست؟
ج ـ در فرض سؤال، حج تمتّع او بدل به حج إفراد شده و با انجام اعمال حج از احرام درآمده ولي يك عمره مفرده بايد بجاي بياورد و حج تمتّع خود را نيز احتياطاً اعاده نمايد.
379 س ـ كسي كه بعد از تقصير در عمره تمتّع متوجه شود كه وضوي او باطل بوده يا وضو نداشته، و با اين حال طواف كرده و نماز طواف خوانده است، وظيفه او چيست؟
ج ـ طواف و نماز وسعي و تقصير را اعاده كند، و عمره او صحيح است.
380 س ـ كسي در شوط آخر محدث شده است، و بدون طهارت شوط را اتمام كرده، و بعد وضو گرفته و طواف را اعاده نموده است، و نماز و سعي و تقصير را انجام داده است، آيا صحيح است و وظيفه او چيست؟
ج ـ اقوي صحّت عمره و حج تمتّع است، ولي بايد قسمتي از طواف را كه بيوضو انجام داده با وضو بجا آورد، و بعد از آن نماز طواف بخواند.
381 س ـ كسي كه وظيفه او وضوي جبيرهاي و تيمم است اما از روي جهل، بدون تيمم، اعمال عمره را انجام داده است، وظيفه او چيست؟
ج ـ اگر وقت انجام عمل نگذشته، طواف و نماز آن و سعي و تقصير را اعاده نمايد.
382 س ـ كسي كه وظيفه او تيمم بدل از وضو و يا بدل از غسل است ولي بجاي تيمم وضو گرفته و يا غسل كرده است، و طواف و نماز خود را بجاي آورده تكليفش چيست؟
ج ـ اگر وقت انجام عمل نگذشته، بايد تيمم كند و طواف و نماز و سعي و تقصير را اعاده نمايد.
383 س ـ زني كه در پشت ناخن و انگشتهاي او، لاك چسبيده، و با اين كيفيت، اعمال حج را بجا آورده، و نميدانسته كه اين رنگ لاك، مانع براي وضو و غسل ميباشد در اين صورت آيا اعمال او صحيح است يا خير؟ و چنانچه پس از انجام اعمال حج، متوجه شود چه وظيفهاي دارد؟
ج ـ در فرض سؤال، طواف او باطل است، و احرام او باقي است، و اگر در ذيحجه در مكّه متوجه شود بعد از ازاله مانع، غسل كند يا وضو بگيرد، و طواف حج و سعي و طواف نساء را بجا آورد و عمره مفرده نيز بجا آورد با طواف نساء، و محل شود، و در سال بعد حج واجب را بجا آورد، و اگر بعداز ذيحجه متوجه بطلان طواف شود، عمره مفرده بجا آورد، و چنانچه در خارج از ميقات باشد لازم است مجدّداً در ميقات رجاءاً محرم شود و به مكّه برود، و اعمال عمره مفرده را با طواف نساء بجا آورد تا محل شود، و در سال بعد حج واجب خود را بجا آورد.
384 س ـ شخص حاج كه نميتواند در حال طواف از ادرار خود جلوگيري كند، آيا بايد طواف را خودش انجام دهد يا نايب بگيرد؟
ج ـ حكم طواف مسلوس حكم نماز است و مبطون نايب بگيرد، و احتياط اين است كه خودش بجا آورد و نايب هم بگيرد.
385 س ـ شخصي عمل جراحي انجام داده است، و فعلاً كيسهاي بسته است كه بول او قطره قطره در آن كيسه ميريزد، لكن نه از مجراي بول، بلكه از موضع جراحي كه در پهلو قرار دادهاند، آيا اين شخص حكم مسلوس را دارد؟ و همچنين كسي كه در اثر جرّاحي مدفوع او در كيسه مخصوص ميريزد، آيا حكم مبطون را دارد يا خير؟
ج ـ حكم مسلوس و مبطون را دارد.
386 س ـ شخصي هستم كه در هر پنج دقيقه الي ده دقيقه احتياج به آب دارم آيا ميتوانم با اين حال، عمل حج انجام دهم؟
ج ـ اگر توانستيد، طواف و نماز آن را با وضو انجام دهيد، و اگر فقط طواف را ميتوانيد با وضو انجام دهيد جايز است بعد از تمام شدن طواف وضو را تجديد كنيد، و نماز آن را بخوانيد، و اگر تمام طواف را نيز نميتوانيد با يك وضو بجا آوريد چهار شوط آن را بجا آوريد، و بعد تجديد وضو نموده، سه شوط ديگر آن را انجام دهيد، و نماز طواف را بخوانيد، و اگر بتوانيد طواف و نماز طواف را به يكي از طرق مرقومه انجام دهيد طواف صحيح است، و بقيه اعمال حج، مشروط به طهارت نيست.
387 س ـ شخصي غسل جنابت را فراموش كرده و با همان حال اعمال مكّه را بجا آورده، و بعداً متذكر شده، اكنون تكليف او چيست، و بين كسي كه در ضمن اعمال حج، غسل مستحبي نموده فرقي هست يا نه؟ و بنابر لزوم قضاء نُسُك مشروط به طهارت، معتبر است كه در طول ذيحجه باشد يا نه و وظيفه او نسبت به مباشرت با زنان چيست؟
ج ـ به نظر حقير بنابر احتياط، غسل مستحبي كفايت از غسل واجب نميكند، چنانچه قبل از شروع به اعمال، غسل مستحبي بجا آورده، در اين مسئله رجوع كند به كساني كه غسل مستحبي را كافي از غسل واجب ميدانند، و در اين صورت حج صحيح و چيزي بر او نيست، و اگر غسل مستحبي بجا نياورده نيز حج صحيح است، ولي واجب است طواف عمره تمتّع و طواف حج را با نماز آنها قضا كند، هر چند بعد از ماه ذيحجه باشد، و احتياطاً سعي را بعد از هر يك از اين دو طواف بجا آورد، و اگر نميتواند نايب بگيرد، و بايد از مباشرت با زن اجتناب كند، تا طواف نساء را خودش و اگر نميتواند نايبش بجا آورد.
388 س ـ شخصي بين الاحرامين جُنب شده، و فراموش كرده كه غسل كند و همه اعمال حج را با حالت جنابت انجام داده، اكنون با توجه به اينكه جز طواف و نماز آن، بقيّه اعمال حج مشروط به طهارت نيست، و اينكه ترك طواف در صورتي مبطل است كه از روي عمد و جهل باشد نه صورت نسيان، و ضمناً ميفرمايند غير متمكّن از طهورين، در حكم غير متمكّن از طواف است، آيا نميشود ناسي شرط را در حكم ناسي اصل دانست؟ و همان طوري كه نسيان اصل طواف به موجب روايات صحيح معتبر قابل تدارك و جبران است، نسيان شرط را در حكم نسيان اصل، بدانيم؟ چه دليلي بر بطلان حج چنين آدمي است با آنكه به مقتضاي نفي حرج و حديث رفع، معذور است؟
ج ـ در فرض سؤال بعيد نيست كه نسيان شرط ـ طهارت ـ ملحق به نسيان اصل طواف باشد، و علي هذا حج صحيح است، و بايد طواف حج و نماز آن و طواف نساء و نماز آن را با طهارت انجام دهد، و احتياطاً سعي را نيز اعاده نمايد، و اگر از مكّه برگشته و به وطن آمده، در صورت تمكن خودش، والا نايب بگيرد تا طوافين وسعي را بجا آورد، هر چند در غير موقع حج باشد، و چون در اين مسئله به فتواي صحّت از علماء اعلام برخورد نكردهام، بلكه اطلاق كلماتشان، ظهور در بطلان دارد ، احتياط مستحب آن است كه سال ديگر خودش، و اگر خودش متمكّن نيست نايب بگيرد تا حج تمتّع بجا آورد، و تمسّك به نفي حرج و حديث رفع در اين مورد به نظر حقير تمام نيست، و تفصيل آن محتاج به مجال و بحث بيشتر است .
389 س ـ شخصي سهواً غسل مس ميّت را نكرده بعد از اتمام اعمال حج در وطن يادش آمده كه غسل مس ميّت را انجام نداده، آيا تكليف اين شخص، حج مجدّد است يا نه؟
ج ـ اگر بعد از مس ميّت و قبل از حج، غسل جنابت بجا آورده باشد حج او صحيح است، و اگر بجا نياورده باشد نظر به اينكه اين جانب اجزاء اغسال مستحبه را از غسل واجب مشكل ميدانم، اگر براي احرام غسل كرده باشد، يا غسل مستحبي ديگري نموده باشد، به هر يك از مراجع تقليد كه غسل مستحبي را از ساير اغسال مجزي ميدانند رجوع، و بنا را بر صحت حج بگذارد.
390 س ـ كسي در شوط ششم طواف، نجاستي در بدن ديده، و يقين كرده كه از شوطهاي قبل اين نجاست در بدن او بوده است، بدون توجه به مسئله، طواف را تكميل كرده، و بعداً بدن را تطهير نموده، و طواف را اعاده كرده است، و عمره را تمام كرده است، آيا عمل او صحيح است يا خير؟
ج ـ بايد مقداري از طواف را كه بعد از يقين به نجاست باقي مانده اعاده كند، و بعد از آن نماز طواف را بخواند، و ظاهر اين است كه از احرام خارج شده، و عمل صحيح است.
391 س ـ شخصي در حين طواف، اندكي خون در بيني خود ميبيند، و آن را با دستمال پاك ميكند، و طواف خود را تمام مينمايد، آيا اين طواف صحيح است؟
ج ـ اگر ظاهر بيني او نجس شده بايد بيني خود را آب بكشد، و طواف را تكميل يا اعاده كند به تفصيلي كه در محل خود ذكر شده، و اگر بدون تطهير بيني، طواف را ادامه داده، احتياط آن است كه بعد از تكميل و نماز، طواف و نماز را اعاده كند.
392 س ـ حكم محمول متنجس در طواف چيست؟
ج ـ اگر ساتر نباشد اشكال ندارد.
393 س ـ شخصي روز عيد قربان رفت به رمي جمره عقبه و سنگ به سرش خورد بعد رفت سرش را شست و نميدانسته كه خون آمده و بعد از نيمه شب از مني رفت به مكه كه اعمال حج را انجام دهد بعد از اعمال دست به سرش گذاشت ديد دلّه بسته معلوم شده خون آمده كه دلّه بسته تكليف اعمال او چيست؟
ج ـ در فرض سؤال، چنانچه يقين دارد كه خون از قبل بوده و با شستن زائل نشده و با همان حال وضو گرفته، بايد خود را تطهير كند و مجدّداً وضو بگيرد و اعمال را اعاده كند.
394 س ـ موقعي كه دستشويي ميروم ادرار كنم ادرارم بصورت قطره تا نيم ساعت الي 40 دقيقه ميآيد و بند ميآيد. به دستشوئي هم 2 ساعت الي 3 ساعت يك دفعه ميروم به مهمترين دكترهاي تهران هم مراجعه كردهام يك دانه قرص هم ندادهاند و ميگويند چارهاي ندارد موقعي كه ازدواج كنيد خودش خوب ميشود. موقعي كه مني از من خارج ميشود 2 الي 3 ساعت بعد موقعي كه ادرار ميكنم آب كشداري از من خارج ميشود در مورد نماز خواندن من مشكلاتي ايجاد شده همينطور غسل كردن وقتي سركار ميروم جائي براي عوض كردن لباس و آب كشيدن ندارم ـ مهماني هم همينطور ـ صبحها هم نميتوانم اين كار را انجام بدهم لطفاً مسئله نماز خواندن من را روشن نمائيد مسئله دوم من در مورد رفتن به مكه براي عمره و حج تمتّع ميباشد كه اگر انشاءالله اين مسئله حل شود امسال به حج تمتّع مشرف شوم. در ضمن من تمام مسائل از قبيل بعد از ادرار استبراء كردن يا موقع غسل كردن قبل از آن ادرار و عمل استبراء كردن را انجام ميدهم ولي تا حالا هيچ مرجعي نتوانسته است در اين مورد جواب درستي به من بدهد.
ج ـ در مورد سؤال، اگر بعد از خروج مني ادرار نمائيد و بعد از ادرار استبراء كرده باشيد آنچه بصورت آب كشدار خارج ميشود و بول و مني بودن آن هم معلوم نيست محكوم بطهارت است و موجب بطلان غسل و وضو نيست و در اعمال حج هم ضرري به اعمال شما ندارد.
395 س ـ سه سال پيش به مكه رفتم و اين مسأله را كه زن هم مثل مرد جُنب ميشود نميدانستم، شبي كه در عرفات بوديم اين برنامه برايم پيش آمد گرچه نميدانستم امّا خيلي ناراحت شدم براي اينكه محرم بودم در پاك بودنم اهميت ميدادم غسل كردن هم در آن مكان مشكل بود چند روز گذشت ما را براي طواف آوردند من در جلوي همان چادر، روي خاك تيمم كردم، نميدانم درست انجام دادم يا نه؟ مرا راهنمايي كنيد؟
ج ـ اگر شك داشته باشيد كه مني خارج شده يا خير تكليفي نداريد و اگر يقين داشته باشيد و بدون غسل جنابت اعمال را انجام داده باشيد بايد برويد و طواف حج و نماز آن را و بعد از آن سعي را بنابر احتياط انجام بدهيد و سپس طواف نساء و نماز آن را بجا آوريد و اگر نميتوانيد برويد بايد نائب بگيريد و مادامي كه خودتان يا نائبتان آنها را انجام نداده نسبت به همسر و بوي خوش از احرام خارج نشدهايد.
وظيفه حائض
396 س ـ زني هستم كه چند سال قبل به مكّه مشرف شدم، موقعي كه در مدينه بودم در روز ششم عادت زنانگي، خود را پاك ديدم و عادت من هميشه بين هفت تا ده روز بوده است، غسل كردم و عازم مكّه شدم، و در مكّه مشاهده نمودم كه پاك هستم. پس از طواف، لكه خوني ديدم، غسل نموده به عرفات رفتم، و در آنجا محتلم شدم، و غسل كردم، عصر همان روز مجدّداً در عرفات لكه خون ديدم و مجدّداً غسل كردم، لكن نميدانم غسل ما في الذمّه كردم يا نه؟ بفرماييد حج من چه صورت دارد؟
ج ـ در فرض مسئله كه در ايّام عادت خودتان بين هفت تا ده لكه خون ديدهايد حج شما مبدّل به حج إفراد شده، و چنانچه طواف زيارت و طواف نساء را با طهارت انجام داده باشيد حج شما بنابر احتياط صحيح است، و آنچه فعلاً بنابراحتياط بر شما واجب است يك عمره مفرده است، اگر متمكّن شويد خود بجا آوريد و الاّ نايب بگيريد تا براي شما بجا آورد، و احتياط استحبابي آن است كه مجدّداً حج تمتّع را علاوه بر عمره مفرده بجا آوريد.
397 س ـ زني به تصوّر اينكه پاك شده است، طواف انجام ميدهد، و در اثناء سعي متوجّه ميشود كه هنوز پاك نشده است، آيا سعي او نيز باطل است، و اگر بعد از سعي متوجّه شود چگونه است؟
ج ـ در فرض اول سعي را قطع كند و پس از پاك شدن از حيض، طواف و نماز را اعاده كند، و احتياط آن است كه پس از اعاده طواف و نماز، سعي را اتمام و اعاده نمايد، و در فرض دوم نيز اعاده طواف و نماز لازم، و اعاده سعي مبني بر احتياط است.
398 س ـ زني عمره تمتّع را انجام داد، بعد متوجّه شد كه طواف او باطل بوده است، قبل از اعاده طواف ملاحظه نمود كه عذر زنانه دارد، تكليف او چيست؟
ج ـ هر وقت عذر او مرتفع شد، طواف و نماز را اعاده كند، و اگر قبل از وقوف، پاك نميشود و بطلان طواف از جهت جهل به مسئله باشد، حج او قهراً مبدّل به إفراد شده، و پس از حج بايد عمره مفرده بجاي آورد، و احتياطاً حج را اعاده كند.
399 س ـ تكليف زن مضطربه در طواف چگونه است؟
ج ـ به نحوي كه در نماز عمل ميكند، در طواف نيز عمل نمايد.
400 س ـ اگر زن در شوط چهارم يا پنجم طواف عمره تمتّع حائض شود، و ميداند تا قبل از عرفات پاك نخواهد شد آيا ميتواند نايب بگيرد يا حج او مبدّل به افراد ميشود؟
ج ـ بعد از شوط چهارم اگر زن حائض شود عمره تمتّع او صحيح است، و سعي و تقصير را با همان حال حيض انجام دهد، و در موقع حج محرم به احرام حج تمتّع شود، و بعد از پاك شدن، قضاي باقيمانده از طواف عمره را بجا آورد، و اگر تا وقت حركت همراهان از مكّه پاك نشد، و ناچار است با آنها برود، جايز است براي طواف حج و نماز آن و طواف نساء و نماز آن و هم چنين قضاي باقيمانده طواف عمره و نماز آن نايب بگيرد.
401 س ـ اگر زن در عمره تمتّع بعد از سه شوط و نيم و قبل از شوط چهارم، حائض شد و تا قبل از رفتن به عرفات، پاك نميشود، وظيفه او چيست؟
ج ـ طواف را رها نموده، سعي و تقصير را احتياطاً انجام دهد، و تروك احرام را ترك نمايد، و رجاءاً محرم به احرام حج تمتّع شود، و اعمال آن را به قصد ما في الذمّه از تمتّع و إفراد انجام دهد، و روز عيد قربان در مني قرباني كند و پس از پاك شدن، ابتدا طواف ناقص عمره را تكميل نموده، نماز بخواند و سپس بقيه طوافها را بجاي آورد، و احتياطاً عمره مفرده نيز انجام دهد.
402 س ـ در صورتي كه زنها بتوانند با خوردن قرص، عادت زنانه را عقب بيندازند تا بتوانند عمره را تمام نموده و محرم به حج شوند، و مجبور نشوند احرام عمره را بدل به احرام حج نمايند، آيا خوردن قرص و عقب انداختن عادت لازم است يا نه؟
ج ـ تأخير انداختن عادت لازم نيست.
403 س ـ زني كه به واسطه خوردن قرص و يا تزريق آمپول جلو عادت زنانه را گرفته، لكن در ايام عادت روزي يك لحظه خون ميبيند، آيا طواف و نماز با وضع مذكور صحيح است يا خير؟
ج ـ بايد اختبار كند، اگر تا سه روز متوالي داخل آلوده به خون است حيض است، و الاّ با انجام اعمال مستحاضه طواف و نماز او صحيح است .
404 س ـ زني مسأله را نميدانست، بعد از پاك شدن از حيض، خيال ميكرده جُنب است و لذا غسل جنابت را نيّت ميكرد و با همين حال حج انجام داد، بفرماييد حج او چگونه است؟
ج ـ اگر منظور او غسل براي حدثي كه از خون داشته است باشد و اسم آن را جنابت گذاشته، عملش صحيح است.
405 س ـ زني كه حيض بوده و نميدانست و اعمال عمره را كلاً بجا آورد، بفرماييد بعد از پاكي بايد دوباره بجا آورد يا كافي است ؟
ج ـ اگر در وسعت وقت است بايد طواف و نماز و سعي و تقصير را اعاده كند، ولي اگر زماني كه پاك شد وقت ندارد، وظيفه او حج إفراد، و بعد از آن انجام عمره مفرده است.
406 س ـ درمواردي كه قرشيه وغير قرشيه بعد از پنجاهسال تا شصتسال بايد احتياط كند به جمع تروك حائض و اعمال استحاضه، در طواف چكار كند.
ج ـ در مورد قرشيه به نظر حقير، جاي احتياط نيست و بطور كلي در هر موردي كه قائل به احتياط شديم وظيفه مردّد است بين اتمام عمره تمتّع به ورود در مسجد الحرام و انجام طواف و نماز طواف و سعي و تقصير و سپس احرام براي حج تمتّع و يا بقاء بر همان احرام كه به عنوان عمره انجام داده و قصد حج إفراد و رفتن به عرفات و انجام ساير مناسك تا طواف نساء و نماز آن و سپس انجام عمره مفرده با طواف نساء و نماز آن و چون اكتفاء به يكي از اين دو صورت اكتفاء به امتثال احتمالي است و هر چند در صورت اولي مخالفت احتمالي نيز هست، مع ذلك به نظر ميرسد چون عمل به احتياط و يقين به امتثال واجب با ارتكاب مخالفت احتمالي به لحاظ ورود در مسجد الحرام ممكن است و تعيّن صورت ثانيه تحرّزاً عن الوقوع في مخالفة الحرام الاحتمالي معلوم نيست و تحصيل قطع به امتثال واجب به ارتكاب حرام احتمالي مقدّم بر اكتفاء به امتثال احتمالي است به اين ملاحظه وظيفه اين است كه عمره را با دخول در مسجد الحرام و طواف و نماز به قصد احتياط تمام كند و به قصد حج تمتّع احتياطاً محرم شود و اعمال حج را به قصد ما في الذمّه اعم از حج تمتّع يا افراد تمام كند و قرباني بنمايد و سپس احتياطاً عمره مفرده به قصد ما في الذمّه بجا آورد.
407 س ـ زني كه براي عمره مفرده رفته و يقين دارد در تمام مدّت يك هفته كه در مكه ميماند حائض است و شخصاً نميتواند طواف و نماز طواف را در مسجد الحرام انجام بدهد چه كند؟ آيا ميتواند قصد عمره مفرده بكند؟
ج ـ در صورت مفروضه ميتواند نيّت عمره مفرده نموده و براي طوافها و نمازها نايب بگيرد و سعي را شخصاً بجا آورد و چنانچه قبل از وقت پاك شد احتياطاً طوافها را شخصاً بجا آورد.
408 س ـ اگر در حين طواف و قبل از دور چهارم حيض عارض گردد وظيفه چيست؟
ج ـ اگر قبل از سه شوط و نيم حائض شود و تا گذشتن وقت عمره پاك نشود، حكم حائض شدن قبل از طواف را دارد و عمره تمتع او باطل است و واجب است عدول به حج افراد نمايد بنحوي كه گذشت.
409 س ـ اگر صاحب عادت وقتيه يا عدديه كه عددش مثلاً هفت روز است، روز هفتم پاك شد و غسل كرد و اعمال حج را بجا آورد ولي بعداً لك ديد اعمالش چگونه است؟
ج ـ اگر فقط يكبار لك ديد كه مجموع از ده روز تجاوز نكرد احتياط اين است كه بقصد ما في الذمه از غسل حيض يا استحاضه اگر متوسطه يا كثيره باشد غسل نمايد و وضو بگيرد و الا احتياطاً غسل حيض كند و وضو هم بگيرد و طواف و نماز آن و سعي و تقصير و طواف نساء و نماز آن را اعاده نمايد.
410 س ـ زني كه در غير ايام عادت لك ديده و به اعتقاد پاكي طواف و نماز را انجام داده ولي شب بعد با شرائط حيض خون ديد وظيفهاش چيست؟
ج ـ اگر بعد از ديدن لك تا شب پاك بوده حتي مجري هم آلوده نبوده آن لك حكم استحاضه را داشته كه اگر به وظيفه مستحاضه عمل كرده باشد اعمالش صحيح است؟
411 س ـ اگر زني بعد از شوط چهارم در طواف عمره تمتع حائض شد و تا وقت وقوف به عرفه پاك نشد وظيفهاش چيست؟
ج ـ اگر بعد از چهار شوط حائض شده واجب است فوراً از مسجد الحرام خارج شود و عمره تمتع او صحيح است، سعي و تقصير را انجام ميدهد و از عمره محل ميشود و بعد در خارج از مسجد در مكه محرم ميشود به احرام حج و پس از مراجعت از مني هر وقت پاك شد پيش از طواف حج آنچه از طواف عمره و نماز باقي مانده آن را بجا آورد و احتياطاً سعي را هم اعاده نمايد هر چند لازم نيست.
412 س ـ زني عمره تمتع را انجام داده بعد متوجه شده كه طواف او باطل بوده است پس از اينكه متوجه شد ملاحظه نمود ديد عذر زنانه دارد تكليف چيست؟
ج ـ هر وقت عذر او مرتفع شد طواف و نماز را اعاده كند و اگر قبل از وقوف پاك نميشود و بطلان طواف از جهت جهل به مسئله باشد، حج او قهراً مبدّل به افراد شده و پس از حج بايد عمره مفرده بجاي آورد و احتياطاً حج را اعاده كند.
413 س ـ زني به تصور اينكه از عادت ماهانه پاك شده است طواف انجام ميدهد و در اثناء سعي متوجه ميشود كه هنوز پاك نشده است، آيا سعي او نيز باطل است، و اگر بعد از سعي متوجه شود چگونه است؟
ج ـ در فرض اول سعي را قطع كند و پس از پاك شدن از حيض، طواف و نماز را اعاده كند و احتياط آن است كه پس از اعاده طواف و نماز، سعي را اتمام و اعاده نمايد و در فرض دوم نيز اعاده طواف و نماز لازم و اعاده سعي مبني بر احتياط است.
414 س ـ هرگاه محرم به احرام عمره تمتع حائض باشد و آب براي او ضرر داشته باشد يا آب ندارد و يا وقت عمره ميگذرد آيا طواف و نماز با تيمم كافي و مجزي است؟ يا بايد نايب هم بگيرد؟
ج ـ احتياط واجب آن است كه صبر كند تا عذرش بر طرف شود. و اگر عذرش تا تنگي وقت بر طرف نشود، بايد براي طواف بدل از غسل يا وضو تيمم كند و احتياطاً نائب هم بگيرد.
415 س ـ اگر زني احرام بست و وقتي به مكّه وارد شد به واسطه حيض يا نفاس نتوانست طواف بجا آورد و اگر ميخواست بماند تا پاك شود ترس آن داشت كه وقت وقوف به عرفات بگذرد تكليف چيست؟
ج ـ اگر تا تنگ شدن وقت پاك نشود بايد عدول به حج افراد كند و بعد از اعمال حج، عمره مفرده بجا آورد.
416 س ـ زني كه عادت ماهانه وقتيه و عدديه داشت و مثلاً روز هفتم ماه پاك ميشد همان روز هفتم پاك شد و غسل كرد و اعمال عمرهاش را بجا آورد روز بعد لك ديد باز غسل كرد واعمال را انجام داد تا روز دهم و براي عرفات حركت كرد روز يازدهم هم لك ديد آيا حجش افراد است يا تمتع؟
ج ـ در مورد سؤال كه عادت عدديه او هفت روز فرض شده است، عمره تمتع او صحيح است و لكهايي كه بعد از روز هفتم ديده، محكوم به استحاضه است.
417 س ـ زني روز هشتم ذي الحجة خون ديد خيال كرد حيض است احرامش را تبديل به حج افراد كرد بعد كه به عرفات رفت متوجه شد كه استحاضه است وظيفه او چيست؟
ج ـ طبق احكام عدول عمل كند بلي اگر وقتي پاك شده باشد كه ميتواند به مكه برگردد و اعمال عمره را انجام دهد و براي حج تمتع محرم شود و تا ظهر روز نهم خود را به عرفات برساند بايد چنين كند.
وظيفه مستحاضه
418 س ـ زني در حال طواف، مستحاضه قليله ميشود، وظيفه او چيست؟
ج ـ اگر بعد از تمام شدن دور چهارم باشد، پس از تجديد وضو و تطهير بدن و لباس، طواف را تمام كند، و اگر در بين سه و نيم و چهار شوط باشد، به احتياط واجب پس از تجديد وضو و تطهير، آن را اتمام و نماز آن را بخواند و سپس طواف و نماز آن را اعاده نمايد، و اگر قبل از سه و نيم شوط باشد، اعاده لازم است.
419 س ـ مستحاضه كثيره هر گاه براي نماز يوميه وظيفهاش را انجام داد، تجديد غسل براي طواف لازم است يا نه؟ و بر فرض لزوم غسل ديگري براي طواف، آيا همان غسل براي نماز طواف هم كافي است يا نه؟
ج ـ اگر بعد از غسل براي نماز يوميه خون نبيند تجديد غسل، لازم نيست، و اگر خون ببيند براي هر كدام از طواف و نماز طواف، يك غسل احتياطاً بجا آورد، و اگر فاصله بين غسل و طواف زياد ميشود مثل اينكه در نزديك مسجد الحرام نتواند غسل كند، احتياطاً در موقع ورود به مسجد تيمم بدل از غسل هم بنمايد.
420 س ـ زن مستحاضه كه بايد براي هر نماز و طواف غسل كند طبق وظيفهاش غسل كرد و يا وضو گرفت و طواف را شروع كرد، بين طواف نماز ظهر شروع شد، نماز را خواند، و با همان طهارت اول، بعد از نماز، طواف را ادامه داد، آيا طواف و نماز آن صحيح است؟
ج ـ اگر از هنگام غسل تا آخر طواف خون قطع بوده، طواف صحيح است، و در غير اين صورت احوط آن است كه اين طواف را تمام كند و نماز آن را بخواند، و پس از غسل طواف را با نماز آن اعاده نمايد.
421 س ـ زن مستحاضهاي بعد از غسل و وضو مشغول طواف ميشود، در اثناء طواف لك ميبيند، وظيفه او چيست؟
ج ـ اگر خون او مستمر است و به وظيفه عمل كرده، با تحفظ ازخروج خون چيزي بر او نيست، و در غير اين صورت حكم حدث جديد را دارد.
422 س ـ هر گاه زن قُرَشيه پس از شصت سال، و غير قرشيه پس از پنجاه سال، چند روز متوالي خون ببيند كه همه به اوصاف حيض باشد در طواف و نماز چه كند؟
ج ـ حكم مستحاضه را دارد، و حكم حيض بر خون مزبور مترتب نيست، حتي در صورت توالي يا داشتن صفات.
423 س ـ زني به حساب شناسنامه، بيش از پنجاه سال شمسي دارد، و يك سال و نيم خون نديده است، ولي در عرفات خون ميبيند، و بنابراين آيا در يائسگي او ميتوان ترديد داشت يا نه، و وظيفه او چيست؟
ج ـ اگر اطمينان دارد كه پنجاه سال قمري او تمام شده، و سيّده نيست، حكم مستحاضه را دارد.
424 س ـ زني كه حيض نميشود، ولي هر دو ماه يكبار دو سه روزي لك و ترشحات ميبيند، وظيفهاش چيست؟
ج ـ اگر خون تا سه روز استمرار ندارد، و لو به اين نحو كه پس از خارج شدن تا اين مدت باطن فرج آلوده باشد، حكم استحاضه را دارد.
425 س ـ تكليف مستحاضه كثيره و متوسطه و قليله در طواف و نماز طواف چيست؟
ج ـ بنابر احتياط براي هر يك از طواف و نماز آن، جداگانه اعمالي كه براي نماز لازم است انجام دهند. بلي اگر بعد از غسل و وضوئي كه براي نماز يوميه انجام دادهاند تا هنگام طواف يا اينكه بعد از غسل و وضوئي كه براي طواف انجام دادهاند تا هنگام نماز طواف خون قطع شده باشد حتي مجري هم آلوده نباشد تجديد غسل لازم نيست و اگر حدث اصغر سر نزده باشد تجديد وضو هم لازم نيست.
426 س ـ آيا نماز و طواف، براي زن مستحاضه يك حكم دارند يا هر كدام از طواف و نماز جدا و مستقل هستند؟
ج ـ بنابراحتياط براي هر كدام مستقلاً اعمال مستحاضه را انجام دهد.
427 س ـ زني در حال طواف مستحاضه قليله ميشود وظيفه او چيست؟
ج ـ اگر بعد از تمام شدن دور چهارم باشد پس از تجديد وضو و تطهير بدن و لباس طواف را تمام كند و اگر در بين سه و نيم و چهار شوط باشد به احتياط واجب پس از تجديد وضو و تطهير آن را اتمام و نماز آن را بخواند و سپس طواف و نماز آن را اعاده نمايد. و اگر قبل از سه و نيم شوط باشد اعاده لازم است.
428 س ـ زن مستحاضه كه بايد غسل كند و وضو بگيرد و با اين كار فاصلهاي بين اعمال پيش ميآيد كه شايد طولاني; مثلاً برود منزل غسل كند و بر گردد، آيا اين فاصله اشكال ندارد؟
ج ـ اگر نتواند در نزديك مسجد الحرام غسل كند، احتياطاً در موقع ورود به مسجد تيمم بدل از غسل هم بكند.
429 س ـ اگر مستحاضه متوسطه براي نمازهاي يوميّه غسل انجام داده باشد آيا ميتواند با آن غسل طواف را بجا بياورد؟
ج ـ اگر بعد از غسل تا هنگام طواف خون قطع نشده باشد بايد براي طواف هم غسل كند.
430 س ـ آيا مستحاضه قليله بدون انجام وظيفه ميتواند طواف مستحبي انجام دهد؟
ج ـ وضو لازم نيست ولي تطهير بدن لازم است و براي نماز آن، وضو هم لازم است.
431 س ـ آيا مستحاضه متوسطه يا كثيره جهت انجام طواف مستحبي نيز بايد به وظيفه عمل كنند؟ و بفرمائيد بدون غسل ميتوانند داخل مسجد الحرام شوند؟
ج ـ تطهير بدن لازم است ولي غسل براي طواف مستحب لازم نيست لكن براي دخول به مسجد بنابراحتياط لازم است.
بيرون بودن از حجر اسماعيل
432 س ـ فتواي حضرت آية اللّه اين است كه در طواف اگر وارد حجر اسماعيل شود بايد آن شوط را از سر بگيرد، بنابراين اگر مطوّفي يك نفر حاج را كه طواف ميدهد اشتباهاً وارد حجر نمود و بعد از متذكر شدن، او را از حجر بيرون آورد و از همانجا طواف را تمام كرد، اكنون پس از دو سال اين مطوّف متوجه فتواي حضرتعالي گرديد، تكليف چيست؟ آيا بايد به خود حاج بگويد، يا لازم نيست، و بدون گفتن به حاج ميتواند از طرف او طواف را انجام دهد، و يا براي او نايب بگيرد؟
ج ـ در فرض سؤال، كفايت حج مزبور از حَجّةالاسلام محل اشكال است، و احتياط لازم آن است كه اگر در غير اشهر حج مشرف شود عمره مفرده بجا آورد، و در اشهر حج نيز حَجّةالاسلام خود را اعاده نمايد، و اگر در اشهر حج مشرف شود، اول عمره و حج تمتّع را بجا آورد و بعد عمره مفرده بجا آورد، و در حال حيات منوب عنه جايز نيست مطوّف نايب بگيرد، و لازم است خود حاج حكم مسئله را بداند و به وظيفه خود عمل كند.
433 س ـ دور ششم طواف را از داخل حجر اسماعيل(عليه السلام) بجا آورده و نماز و سعي و تقصير را هم بعداً انجام داده و پس از فراغ عمره فهميده كه طواف ناقص بوده يك طواف هفت شوط كامل بجا آورده كافي است يا وظيفه ديگري دارد؟
ج ـ در فرض سؤال، بنابراحتياط يك شوط به قصد اتمام طواف ناقص انجام و احتياطاً سعي و تقصير را نيز اعاده كند.
434 س ـ حاج پس از محل شدن از عمره تمتّع قبل از وقوف به عرفات يا در عرفات يا بعد از حج متوجه ميشود كه طواف را از ميان حجر اسماعيل انجام داده و لباس پوشيده، اكنون حج او صحيح است يا نه؟ و در هر حال كفّاره آن چيست؟
ج ـ در فرض سؤال، طواف او باطل است و احرام عمره او باقي است، و بايد طواف و نماز آن و سعي را ثانياً بجا آورد، و بعد تقصير نمايد، و آنگاه محرم به احرام حج شود، و براي وقوف عرفات برود و اگر وقت او تنگ است بطوري كه اگر بخواهد اعمال مزبوره را بجا آورده و عمره را تمام كند وقوف ركني عرفات را درك نميكند با همان احرام عمره، نيّت خود را تبديل به حج إفراد نمايد، و حج را تمام كند، و بعد عمره مفرده بجا آورده و اگر وقت او به قدري است كه ميتواند اعمال عمره تمتّع را تمام كند و از اعمال حج وقوف ركني عرفات را درك كند اعمال عمره تمتّع را تمام كند و باز محرم به احرام حج تمتّع شود. و وقوف عرفات را بجا آورد و كفّاره تقصير چون جاهل به مسئله بوده بر او واجب نيست. و هم چنين، اگر جماع كرده باشد و اگر بعد از حج متوجه شده حج او مبدل به حج إفراد شده و بايد عمره مفرده بجا آورد. و در سال بعد هم حج تمتّع را انجام دهد و اگر از اعمال حج فقط اضطراري آن را درك ميكند احتياط اين است كه با همان احرام رجاءاً نيّت خود را تبديل به حج إفراد نمايد و اعمال اضطراري حج را انجام دهد و طواف و نماز آن و سعي را به قصد ما في الذمّه انجام دهد و تقصير نمايد و طواف نساء و نماز آن را نيز به قصد ما في الذمّه بجا آورد، و احتياطاً كفّاره حلق را بدهد و سپس يك عمره مفرده بجا آورد و سال بعد هم حج تمتّع را اعاده نمايد.
435 س ـ طواف عمره تمتّع را از داخل حجر اسماعيل انجام داد و تقصير كرد واز احرام خارج شد و در وقت طواف حج متوجه شده اكنون تكليف او چيست؟
ج ـ حج او مبدل به حج إفراد شده و بايد بعد از اكمال حج، عمره مفرده بجا آورد ولي مجزي از حَجّةالاسلام نيست و بايد سال بعد حج تمتّع را بجا آورد.
436 س ـ شخصي در عمرهتمتّع، حجر اسماعيل را داخل در طواف ننموده، و نماز طواف عمره تمتّع و سعي و بين صفا و مروه را بجا آورده، و تقصير كرده، و لباس مخيط نيز پوشيده، و پس از التفات مجدّداً لباس احرام پوشيده، و اعمال را به وجه صحيح دوباره بجا آورد، آيا حج او صحيح است يا نه؟
ج ـ در فرض سؤال، عمره او صحيح است، و در صورت جهل به مسئله چنانچه ظاهر سؤال است كفّاره هم ندارد، و همين طور اگر از جهت نسيان باشد.
بودن شانه چپ به طرف كعبه
437 س ـ شخصي كه كودك را در بغل گرفته و طواف ميدهد، آيا بايد شانه چپ كودك نيز به طرف كعبه باشد؟
ج ـ بنابراحتياط شانه چپ كودك نيز به طرف بيت باشد.
به اختيار خود طواف كردن
438 س ـ شخص در حالي كه مشغول طواف است در شوط پنجم يقين كرد كه 5 متر در شوط اول و 5 متر در شوط سوم بي اختيار طواف كرده است، تكليف او چيست؟
ج ـ بايد طواف را تماماً اعاده نمايد.
439 س ـ اگر به علت ازدحام جمعيّت، ما را چند قدمي بدون اختيار بردند نظرتان چيست بعد از دور چهارم يا قبل از دور چهارم؟
ج ـ اگر در آن چند قدم بهكلي سلب اختيار شده طواف آن مقدار اشكال دارد.
440 س ـ شخصي در اثناء طواف بر اثر فشار جمعيّت چند گام به جلو رانده شده است. پس از آن به جاي اينكه همان مقدار را جبران كند، شوط ديگري آورده، كه مجموعاً هفت شوط تمام و يك شوط ناقص ميشود، آيا اين طواف صحيح است؟
ج ـ طواف او اشكال دارد و بايد آن را اعاده كند.
441 س ـ كسي كه ميداند يا احتمال ميدهد كه مقداري از طوافش را بدون اختيار انجام ميدهد، يعني جمعيت او را ميبرند، آيا ميتواند از اول نسبت به آن مقداري كه جمعيت او را ميبرند نيز قصد طواف كند، و آن مقدار را مثل طواف سواره حساب كند؟
ج ـ بايد طواف را شروع كند، و اگر در اثناء بدون اختيار او را بردند همان مقدار را جبران كند و طواف را ادامه دهد.
442 س ـ كسي توهّم كرده است كه در طواف، مقداري در اثر فشار جمعيت برده شده، ولي براي او جزمي نيست، و چون نميتوانسته برگردد و تدارك كند، بقيه شوط تا محلّ تدارك را به قصد احتياط و رجاء انجام ميدهد، كه اگر شوط او باطل است زيادي لغو باشد، و اگر شوط او صحيح است زياده از طواف باشد، و بعد بقيه اشواط طواف را بجا آورده و اين شوط را به حساب نياورده است، آيا اين طواف صحيح است يا خير؟
ج ـ صحيح نيست.