نـمـاز طـواف
مكان نماز طواف
541 س ـ در مقام ابراهيم(عليه السلام) به واسطه ازدحام و كثرت جمعيت ممكن نميشود كه در موقع نماز طواف مرد يا زن طوري بايستند كه محاذي هم نباشند، و يا زن جلوتر از مرد مشغول نماز نباشد در اين صورت نماز آنها صحيح است يا خير؟
ج ـ بلي صحيح است، ولكن محاذي بودن مرد با زن و هم چنين جلوتر ايستادن زن در حال نماز اگر فاصله بين آنها كمتر از ده ذراع باشد نزد حقير مكروه است.
542 س ـ در صورت عدم امكان نماز در نزديك مقام، آيا تا آخر مسجدالحرام فعلي بايد ركعتين طواف را خلف مقام خواند، و يا در جاي ديگر از مسجد الحرام هم ميتوان خواند؟
ج ـ بايد تا آخر مسجدالحرام، نمازطواف، خلف مقام يا جانبين آن خوانده شود.
543 س ـ چند روزي اطراف كعبه به قدري شلوغ است كه صف طواف تا پشت مقام ابراهيم(عليه السلام) ميآيد، و نماز خواندن پشت مقام و نزديك آن ممكن نيست، مگر اينكه چند نفري اطراف انسان بايستند تا انسان نماز طوافش را بخواند، بفرماييد آيا حتماً نماز بايد خلف مقام و نزديك آن باشد ولو به اين صورت، يا دورتر تا هر جا كه ميتواند به تنهايي نماز بخواند، كافي است؟
ج ـ اگر امكان دارد و محذوري در بين نيست، بايد خلف و نزد مقام نماز بخواند.
544 س ـ اگر پشت مقام ابراهيم(عليه السلام) دو طبقه شود، آيا نماز در طبقه بالا يا زير زمين صحيح است ؟
ج ـ در صورتي كه احراز نشود، خلف مقام نماز خوانده، صحيح نيست.
545 س ـ اگر كسي نماز را در خلف مقام ابراهيم نخواند، و با اعتقاد به صحت آن بقيه اعمال را انجام دهد، وظيفه او چيست؟
ج ـ فقط نماز را بايد اعاده كند.
546 س ـ زني نماز طواف خود را در حجر اسماعيل خوانده است، و چون به منزل آمده، ملتفت شده كه حائض شده است، و تا وقوف به عرفات پاك نميشود، وظيفه او نسبت به نماز چيست، و آيا عمل او صحيح است يا خير؟
ج ـ عمره او صحيح است، و بايد براي حج تمتّع محرم شود، و وقتي خواست طواف و نماز حج را انجام دهد قبل يا بعد از آن نماز طواف عمره تمتّع را بجا آورد.
547 س ـ در مسجدالحرام معمولاً افرادي زيادي در پشت مقام همزمان مشغول نماز طواف هستند، و در آن محدوده مانع طواف ميباشند، اولاً نماز آنها صحيح است يا خير، و ثانياً با توجه به آنچه فرمودهايد كه در صورت ازدحام و كثرت مطوفين طواف از پشت مقام اشكال ندارد، به شرط اينكه طواف كنندگان متصل باشند، آيا نماز خواندن در محدوده مذكوره مانع اتصال هست يا نه؟
ج ـ نماز در آنجا اشكال ندارد، و در صورتي كه از بقيه جوانب اتصال محفوظ باشد، مضر به اتصال نيست.
548 س ـ گاهي اوقات اگر بخواهد نماز طواف را نزد مقام يا پشت آن بجا آورد، طواف كنندگان به او تنه ميزنند و از حال نماز خارج ميشود، آيا ميتواند در فاصله دورتري نماز را بجا آورد.
ج ـ در مواقع مذكوره اگر طرفين مقام هم همين محذور را دارد ميتواند در فاصله دورتري با رعايت الاقرب فالاقرب بخواند.
549 س ـ در پشت مقام ابراهيم(عليه السلام) به واسطه ازدحام ممكن نميشود كه در موقع نماز طواف مرد يا زن طوري بايستند كه محاذي هم نباشند و يا زن جلوتر از مرد مشغول نماز نباشد در اين صورت نماز آنها صحيح است يا خير؟
ج ـ بلي صحيح است.
550 س ـ گاهي در پشت مقام ابراهيم(عليه السلام) جمعيت زياد است و چون زن و مرد كنار هم قرار ميگيرند احياناً مورد فشار ازدحام واقع ميشوند، بدون اينكه ريبه و فسادي در بين باشد، آيا به نماز طواف ضرر نميرساند؟
ج ـ اگر نماز را با استقرار بخواند صحيح است.
شرايط نماز طواف
551 س ـ احياناً انسان ميداند كه اگر نماز طواف را شروع كند، طواف كنندگان او را حركت ميدهند و جابجا ميكنند، در عين حال نماز را شروع ميكند، آيا اگر اين نماز را تمام كند، صحيح است؟
ج ـ اگر صحيحاً تمام كند، مانع ندارد.
552 س ـ در نماز طواف كه انسان مشغول ذكر بود، او را حركت دادند، ذكر را تكرار كرد، دوباره تكان دادند و تكرار كرد، آيا مانعي ندارد؟
ج ـ اگر طوري حركت كرده كه استقرار او از بين رفته، مانع ندارد، و در غير اين صورت تكرار نكند، مگر به قصد احتياط، به شرط آنكه وسوسه نباشد.
553 س ـ آيا محمول نجسي كه در طواف معفو نيست در نماز طواف مثل نمازهاي يوميه معفو است يا نه؟
ج ـ نماز طواف حكم نمازهاي يوميه را دارد.
وظيفه كسي كه قرائتش صحيح نيست
554 س ـ شخص حاج كه قرائت وي درست نيست نماز طواف نساء را خودش خوانده، وشخصي را كه نميداند قرائتش درستاست يا نه نايب گرفته، دراين صورت مجزي است، يا بايد در ولايت خود نايب بگيرد و دوباره بخواند؟
ج ـ اگر در وقت عمل، متمكّن از صحيح كردن قرائت نبوده، بههمان نحوي كه متمكّن بوده كفايت بعيد نيست، ولي فعلاً كه متمكّن از صحيح كردن است بعد از تصحيح احتياطاً نمازهاي طواف را در ولايت خود بخواند، و اگر فعلاً همنميتواند صحيح نمايد، در ولايت خود نايب بگيرد كه به نيابت او بخواند.
555 س ـ شخصي محرم به احرام عمره تمتّع وارد مكّه شده است، و هفت روز مثلاً در مكّه توقف دارد، و نماز او غلطهاي زيادي دارد، آيا واجب است كه تا آخر وقت در احرام بماند، و نمازش را اصلاح كند، و بعد شروع به طواف كند، يا وظيفه ديگري دارد؟
ج ـ لازم نيست تا آن وقت صبر كند، و اگر بعد از طواف تا قبل از فوات موالات عرفيه، بين طواف و نماز، نتواند غلطهاي خود را درست كند، به هر نحو ميتواند ولو با تلقين نماز بخواند، و بنابر احوط و اولي نايب هم بگيرد.
556 س ـ كسي كه نمازش را غلط ميخواند، و وقت تصحيح آن را ندارد، ميفرماييد نماز طواف را به همان كيفيت كه ميتواند خودش بخواند، آيا چنين كسي ميتواند عمره مفرده مستحبي بجا بياورد؟
ج ـ اشكال ندارد، لكن بنابراحواط و اولي براي نماز طواف نايب بگيرد.
557 س ـ آيا كساني كه قادر به خواندن نماز به طور صحيح نيستند ميتوانند تبرعاً حج استحبابي، و يا عمره مفرده استحبابي، و يا طواف استحبابي از جانب ديگري بجا آورند؟
ج ـ اشكال ندارد.
558 س ـ كسي كه مطمئن باشد قرائتش يا ذكري كه در نماز ميگويد درست است، و نماز طواف را اعم از طواف زيارت و نساء همان گونه بخواند، بعد معلوم شود كه اشتباه بوده است، بايد چه كند؟
ج ـ اگر احتمال غلط بودن آن را نميداده، نمازش صحيح است.
559 س ـ كسي كه قرائت او صحيح نيست چنانچه در تصحيح نكردن قرائت مقصر باشد، تكليفش نسبت به نماز طواف چيست؟
ج ـ در فرض سؤال، در صورتي كه وقت ندارد و عاجز از تصحيح است بايد نماز را به همان نحوي كه ميداند حتماً بخواند و احوط و اولي اين است كه در صورت امكان به جماعت هم بخواند و نايب هم بگيرد.
560 س ـ اگر شخصي در مقام ابراهيم در حج، حمد و سورهاش را غلط بخواند آيا زنش براي او حرام ميشود؟
ج ـ اگر سهواً غلط بخواند و بعد از نماز متوجه نشود نماز صحيح است و اگر توجه دارد لكن حمد و سورهاش غلط دارد پس اگر قدرت بر تصحيح داشته باشد واجب است قبل از نماز آن را تصحيح كند و اگر قدرت ندارد و كسي هم كه در حال نماز كلمه كلمه به او به طور صحيح تلقين كند نباشد همان نماز با غلط را بخواند و بعد از نماز هم بنابراحوط و اولي شخص صحيح القرائه را نائب قرار دهد كه از طرف او بخواند و زن بر او حرام نميشود لكن چنين كسي خودش نميتواند در انجام اعمال حج براي ديگري نايب شود.
وظيفه حائض نسبت به نماز طواف
561 س ـ زني محرم به احرام عمره تمتّع شده، و پس از ورود به مكّه و انجام طواف، قبل از اينكه نماز طواف بخواند حائض گرديده، چه وظيفهاي دارد؟
ج ـ اگر وقت وسعت دارد صبر كند تا پاك شود و نماز را بخواند و بقيه اعمال را انجام دهد، و چنانچه وقت تنگ باشد سعي و تقصير عمره تمتّع را انجام دهد و محرم شود به حج تمتّع، و بعد از طواف حج يا قبل از آن، نماز را پشت مقام بخواند، و سپس بقيه اعمال را انجام دهد.
562 س ـ اگر بعد از انجام طواف يا نماز آن شك كند كه در هنگام طواف يا نماز حائض بوده يا نه؟ آيا اعمالش صحيح است؟
ج ـ بلي اعمالش صحيح است و اعاده ندارد.
نيابت در نماز طواف
563 س ـ شخصي نماز طواف را بلافاصله بجا آورده، و بعد از سعي و تقصير چون قرائتش درست نبوده، براي نماز طواف نايب گرفت، آيا اين نماز صحيح است يا نه؟ و به حج او ضرر ميزند يا نه؟
ج ـ شخص بايد خودش نماز را با قرائت صحيح بخواند و اگر قرائتش صحيح نيست بايد آنرا تصحيح نمايد و اگر عاجز از تصحيح قرائت است بهر نحو ميتواند بايد خودش بخواند و در اين صورت اگر احتياطاً خواست نايب بگيرد احتياط اين است كه نايب بعد از طواف نماز را بخواند. و در فرض مسئله كه بعد از تقصير بجا آورده خلاف احتياط عمل كرده ولي مضر به حج نيست و اصل رعايت اين احتياط لازم نيست.
564 س ـ آيا در نيابت از چند نفر در يك عمره، يك نماز كفايت ميكند؟ و يا ميبايست به تعداد منوب عنه نماز طواف به جاي آورد؟
ج ـ در فرض سؤال، كه يك عمره به نيابت از چند نفر، انجام شده يك نماز به نيابت از آنها كافي است بلكه ممكن است در اين فرض اگر چند نماز بخواند به وظيفه عمل نكرده باشد.
565 س ـ آيا نائب ميتواند نماز طواف منوب عنه را بعد از رفتن وي به مسعي و انجام سعي توسط منوب عنه، به جا آورد؟
ج ـ نايب نماز را بايد قبل از سعي منوب عنه انجام دهد بلي اگر نايب نماز را فراموش كرده و وقتي كه منوب عنه فارغ از سعي شده يادش آمده همان وقت بخواند اشكال ندارد.
566 س ـ اگر نايب، نماز طواف منوب عنه را با فاصله بجا آورد، چه صورت دارد؟
ج ـ بايد بدون فاصله بجا آورد، ولي اگر با فاصله انجام داد مضر نيست.
567 س ـ حاج هنوز نماز طواف خود را نخوانده، ميتواند نيابتاً نماز طواف ديگري را بخواند يا نه؟
ج ـ نماز طواف را بنابر احتياط واجب بعد از طواف بايد فوراً بجا آورد، بنابراين، نيابت از ديگري در نماز، منافات با فوريت دارد، لكن اگر قبلاً خواند، نماز صحيح است.
568 س ـ آيا زن به نيابت از ديگري ميتواند نماز طواف بخواند؟
ج ـ بلي متواند.
569 س ـ زنيكه نايباست آيا ميتواند ازطرف ديگري نمازطواف بخواند؟
ج ـ اگر مانع ديگري در بين نباشد زن بودن و نائب بودن مانع نيست.
اقتدا در نماز طواف
570 س ـ شخص روحاني كه سفر او سفر دوم و استحبابي است، ميشود در نماز طواف به او اقتداء كرد يا نه؟
ج ـ نماز طواف در حج واجب و مستحب واجب است، و اقتدا مانعي ندارد، ولي در هر دو صورت لازم است كه بطور فرادي هم خوانده شود.
571 س ـ براي كساني كه قرائتشان درست نيست و عاجز از تصحيح آن هستند و ميخواهند نماز طوافشان را به جماعت بخوانند، آيا ميتوانند نماز طواف حج را به نماز طواف نساء يا بالعكس، و يا كسي كه نايب است به كسي كه نايبنيست، و يا نمازطواف واجب را بهمستحب و بالعكس اقتداء كنند يا نه؟
ج ـ اقتداء به نماز طواف در صور مذكوره مانعي ندارد، ولي اكتفاء به آن نكند، و خود نيز نماز را به نحو ميسور بخواند.
ترك نماز طواف
572 س ـ شخصي مشغول سعي شده و از نصف تجاوز كرده، و يا پيش از رسيدن به نصف، متوجه شده كه نماز طواف نخوانده، وظيفهاش چيست؟
ج ـ سعي را رها نموده، نماز طواف بخواند، و بعد در صورت تجاوز از نصف بقيه سعي را، و در كمتر از نصف همه آن را مجدداً بجا آورد.
573 س ـ شخصي نماز طواف عمره را فراموش كرده، و بعد از تقصير متوجه شده، آيا بايد نماز را با لباس احرام بجا آورد يا لازم نيست؟
ج ـ لزوم آن معلوم نيست، اگر چه احتياط آن خوب است.
574 س ـ شخصي طواف عمره را بجا آورده، و بدون نماز و سعي، تقصير كرده است، تكليف او چيست؟
ج ـ بايد نماز و سعي و تقصير را بجا آورد، و با فرض جهل يا نسيان اعاده تقصير لازم نيست، اگر چه احوط است.
575 س ـ شخصي بعد از طواف وضوي او باطل شده، و خجالت كشيده كه بپرسد، و نمازش را بي وضو خوانده است، و بعد از آن سعي و تقصير را انجام داده و مُحل شده است، وظيفه او چيست؟
ج ـ نماز را صحيحاً بجاي آورد و بنابراحتياط سعي و تقصير را اعاده نمايد.
موالات بين طواف و نماز طواف
576 س ـ اگر در خلف مقام ابراهيم(عليه السلام) براي نماز طواف واجب جا نباشد، و تقريباً يك ربع ساعت صبر كند تا جا پيدا شود، آيا اين مقدار زمان با موالات عرفيه، منافات دارد يا نه؟
ج ـ در فرض مرقوم اين مقدار فاصله مضر به موالات عرفيه نيست.
577 س ـ آيا فاصله انداختن بين طواف و نماز به مقدار دو ركعت نماز اشكال دارد، و اصولاً چه مقدار فاصله مُخلّ است؟
ج ـ مانع ندارد، و ميزان مبادرت عرفيه است. و در هر صورت با تأخير نماز، اعاده طواف لازم نيست.
ترتيب بين طواف و نماز طواف و سعي
578 س ـ اگر نماز طواف حج را بعد از سعي بجا آورد، آيا لازم است براي حفظ ترتيب، سعي را اعاده نمايد؟
ج ـ احتياط مستحب اعاده سعي است.
579 س ـ در صورتي كه جهلاً نماز را قبل از طواف بجا آورد، تكليف او چيست؟
ج ـ نماز را دوباره بجا آورد.
نماز طواف مستحب
580 س ـ نماز طواف مستحب واجب است يا مستحب؟
ج ـ مستحب است.