رمي جمره عقبه
كيفيّت رمي
687 س ـ رمي جمره عقبه از همه اطراف چه حكمي دارد؟
ج ـ مانعي ندارد ولي مستحب است رامي پشت بقبله بايستد و حصاة را به قسمت رو به قبله جمره بزند.
688 س ـ آيا زياده از هفت رمي، مخل به رمي است؟
ج ـ اگر از اول قصد زيادتر از هفت داشته باشد صحيح نيست، و بايد رمي را اعاده كند، ولي اگر بعد از تمام شدن هفت سنگريزه كه به قصد هفت بوده، اضافه زده ضرر ندارد.
رمي در طبقه دوم
689 س ـ رمي از طبقه فوقاني چه حكمي دارد؟
ج ـ بنابراحتياط واجب بايد قسمت پايين جمره را رمي كند.
690 س ـ رمي جمرات از طبقه فوقاني جايز و كافي است يا نه؟ و چنانچه بر اثر ازدحام جمعيت رمي در طبقه پايين مشكل باشد تكليف چيست؟
ج ـ رمي آنچه بر ستون جمره اضافه شده خلاف احتياط است ولي اگر از طبقه فوقاني به قسمت قبلي جمره رمي كنند اشكال ندارد.
شرايط ريگها
691 س ـ سنگريزههايي كه از مشعر الحرام جمع آوري شده، در راه گم شده، و از همان مني دورتر از جمره عقبه سنگريزه جمع ميكنند، آيا با اين سنگريزهها ميشود رمي كرد يا نه؟
ج ـ مطلق سنگريزه حرم كافي است، و بودن سنگريزه از مشعر، حكم استحبابي است.
692 س ـ سنگريزه هايي كه در مشعر موجود است و معلوم است كه از خارج از مشعر آوردهاند، و معلوم نيست كه آيا از حرم است يا از خارج از حرم، آيا ميتوان از آنها براي رمي استفاده نمود؟
ج ـ در مورد سؤال، اگر معلوم است كه از خارج حرم آوردهاند استفاده نكنند، مگر آنكه طوري باشد كه جزء مشعر محسوب شود.
نيابت در رمي
693 س ـ آيا جايز است از طرف زنان، به خاطر ازدحام فوق العادهاي كه در اين سالها وجود دارد، در رمي نيابت كرد و يا بايد آنها رمي كنند، و همچنين در مورد طواف، با اين تفاوت كه ازدحام در رمي جمرات در شب تخفيف پيدا ميكند، ولي ازدحام در طواف شبانه روز تخفيف پيدا نميكند.
ج ـ زنها در فرض مرقوم مي توانند رمي را تا آخر ايام تشريق به تأخير بياندازند، و خودشان در صورت امكان در روز رمي كنند، و گرنه شب رمي نمايند، و اگر اين هم ممكن نيست ميتوانند نايب بگيرند كه در روز رمي كند، و طواف را ميتوانند در خارج از بيست و شش ذراع و نيم در صورت اتّصال طائفين به يكديگر انجام دهد.
694 س ـ سنگ زدن در روز سيزدهم براي همه به سهولت ممكن است، در اين صورت شخصي كه از رمي در روز معذور و ناتوان است، و ميتواند قضاي همه روزها را تماماً در روز سيزدهم انجام دهد، آيا ميتواند شب دهم مثلاً رمي كند، كه فرداي آن بتواند قرباني و تقصير و يا حلق نمايد؟ و همچنين با فرض اينكه روز سيزدهم ميتوانند به آساني جمره را رمي كنند، آيا نوبت به نيابت دادن به ديگري ميرسد؟
ج ـ اگر از رمي درشب و روز معذور است،نايب بگيرد تا براياو درروز رمي نمايد، و در صورت تمكّن قضاي آنها را شخصاً در روز سيزدهم بجاي آورد.
695 س ـ حاج پيش از رمي خود ميتواند براي ديگري رمي نمايد يا نه؟
ج ـ مانعي ندارد.
696 س ـ شخصي در اثر ناتواني نتوانسته رمي جمره كند، رفيقي داشته او را نايب گرفته، به عوض او هر سه جمره را زده، لكن اگر شب ميرفت براي او ممكن بود كه جمره را رمي كند، فعلاً ملتفت مسئله شده، كه حضرتعالي در مناسك فرمودهايد: «اگر زن عاجز باشد ميتواند كسي را اجيز بگيرد كه به عوض او سنگ بزند، ولي اگر شب ممكن شود ميتواند برود سنگ بزند، نميدانيم اين حكم حتمي است و يا اختياري، چون نفرمودهايد كه بايد برود، فرمودهايد ميتواند برود و سنگ بزند، لذا مسئله را واضحتر بفرماييد.
ج ـ در فرض سؤال، چنانچه رمي در شب براي خودش ممكن باشد بايد خودش در شب رمي كند، و اگر ممكن نيست نايب بگيرد، كه در روز از طرف او رمي كند، و اگر به وطن برگشته احتياطاً اگر بتواند خودش به مني برود، و قضاي آن را روز بجا آورد، و اگر متمكّن نيست نايب بگيرد كه روز از طرف او رمي كند، و در هر صورت بايد رمي در ايام تشريق باشد.
697 س ـ در سال گذشته عدهاي زن و مرد به مكّه مشرف شديم، يك نفر از اهل علم فرمودند زنها را براي رمي جمرات با خود نبريد، چون بر اثر تراكم جمعيت براي آنها مشكل است، و شما از طرف آنها نيابتاً رمي نماييد، و ما هم اين عمل را انجام داديم، ولي اطمينان نداريم اسقاط تكليف از آنها شده، و حج صحيح باشد، نظر مبارك را مرقوم فرماييد تا براي ما اطمينان حاصل شود.
ج ـ در فرض مذكور، حج صحيح است ولي مجرد ازدحام، در صورتي كه موجب عدم تمكن نشود، مجوز ترك رمي و نايب گرفتن نيست، و فعلاً بر آنها لازم است در صورت تمكن خودشان به مكّه بروند، و رمي را در وقت آن انجام دهند، و در صورت عدم تمكّن نايب بگيرند.
698 س ـ اگر در نيابت رمي جمرات در صورت معذوريت به بيش از يك نفر نيابت بدهد از باب احتياط جايز است يا حتماً بايد به يك نفر امين و معتمد باشد؟ و همچنين نسبت به بقيه مناسك مانند قرباني و چه بسا همزمان انجام بدهند؟
ج ـ نيابت دادن به بيش از يك نفر به عنوان احتياط در اموري كه قابل نيابت است مانند مسئله مذكوره در سؤال اشكال ندارد.
699 س ـ خانمي كه نيابتاً به حج آمده و قادر به رمي جمرات نميباشد آيا ميتواند نايب بگيرد؟
ج ـ اگر نميتواند خود رمي ميكند بايد نائب بگيرد.
رمي در شب
700 س ـ آيا بانوان ميتوانند در شب رمي كنند؟ و در صورت جواز، آيا اين امر اختصاص به بانواني دارد كه از رمي در روز معذورند، يا بطور مطلق براي بانوان رمي در شب جايز است و آيا اختصاص به رمي روز دهم دارد يا نه؟
ج ـ زنها در صورتي كه معذور نباشند بايد در روز رمي كنند و اگر به خاطر ازدحام فوق العاده نتوانند در روز رمي كنند جايز است در شب رمي كنند ولي نسبت به شب دهم در صورت عدم عذر هم ميتوانند شب رمي كنند.
701 س ـ آيا پرستار مثل مريض جايز است كه در شب عيد، رمي جمرات كند يا نه؟
ج ـ پرستار اگر با وصف پرستاري بتواند در روز رمي كند رمي در شب براي او جايز نيست. ولي اگر با اين وصف نتواند در روز رمي نمايد حكم مريض را دارد.
702 س ـ در صورت جواز رمي در شب، آيا شب قبل بايد انجام دهند و يا شب بعد هم ميتوانند انجام دهند؟
ج ـ در صورت وجود عذر از رمي در روز، رمي در شب قبل و يا شب بعد هر دو جايز است.
703 س ـ در صورتي كه بتوانند رمي روز قبل و بعد را در يك شب انجام دهند، آيا ميتوانند هر دو را قبل از نصف شب انجام دهند، مثلاً رمي روز يازدهم و دوازدهم را در شب دوازدهم، قبل از نصف شب انجام دهند يا نه؟
ج ـ اگر يقين داشته باشند كه رمي روز بعد را هم نميتوانند در روز انجام دهند ميتوانند در فرض مرقوم در شب دوازدهم رمي كنند.
704 س ـ شخصي كه نائب است زنها را بعد از نيمه شب از مشعر به مني براي رمي جمره برد آيا خودش هم ميتواند رمي جمره نمايد يا حتماً بايد در روز عيد جمره عقبه را رمي نمايد.
ج ـ شخص مذكور بايد در روز عيد رمي جمره عقبه را انجام دهد.
705 س ـ كساني كه با عذر از رمي در روز ميتوانند شب رمي كنند، آيا لازم است شب رمي كنند، يا ميتوانند همان روز نايب بگيرند؟
ج ـ بايد شب رمي كنند.
706 س ـ اگر مردي كه ميتواند در روز رمي نمايد، براي رمي زني نايب شود، آيا ميتواند رمي زن را در شب انجام دهد؟
ج ـ نميتواند، و بايد رمي را در روز انجام دهد.
707 س ـ آيا بدون عذر ميتوان در شب رمي كرد يا كافي نيست، و اگر در شب صحيح است آيا گناهي هم مرتكب شده است، و هم چنين تأخير ذبح از روز عيد قربان هر چند صحيح است، ولي آيا گناهي هم مرتكب شده است؟
ج ـ بدون عذر، رمي در شب واقع نميشود، و اگر بدون عذر رمي در روز را ترك نمايد گناه كرده است، و هم چنين اگر ذبح را عمداً از روز عيد تأخير بياندازد ـ علي الاحوط ـ معصيت نموده است، هر چند ذبح صحيح است.
708 س ـ همراهان زنان و معذورين كه بعد از نيمه شب از مشعر به مني كوچ ميكنند، آيا ميتوانند شبانه، رمي جمره عقبه كنند؟ يا بايد صبر كنند و بعد از طلوع آفتاب، رمي كنند؟
ج ـ اشخاص مذكور، بايد بعد از طلوع آفتاب رمي كنند.
709 س ـ زناني كه در روز عيد به خاطر ازدحام نميتوانند رمي كنند وظيفهشان چيست؟
ج ـ شب رمي كنند.
710 س ـ آيا زنان ميتوانند در صورت ازدحام و عدم تمكن از رمي نايب بگيرند؟
ج ـ اگر در شب هم متمكن نباشند بايد نائب بگيرند.
711 س ـ بانواني كه توانايي رمي جمره عقبه را در روز عيد ندارند آيا ميتوانند در شب عيد رمي كنند؟
ج ـ بلي، در صورت عدم عذر هم ميتوانند شب رمي كنند.
712 س ـ آيا زنها مطلقا مجازند همان شب دهم رمي نمايند يا نه؟
ج ـ بلي، مطلقا مجاز هستند.
713 س ـ آيا كوچ كردن شب دهم و درك كردن وقوف اضطراري مشعر و رمي در شب دهم براي زنان جايز است و آيا با اين حال زنان ميتوانند نايب شوند؟
ج ـ جايز است و نيابت آنها اشكال ندارد.
714 س ـ چون روز عيد، رمي جمره براي زنها بسيار كار دشواري است و شبها هم اياب و ذهاب خيلي ميشود آيا زنها ميتوانند جهت رمي نايب بگيرند كه اصلاً خودشان از خيمه مني بيرون نروند يا نه؟
ج ـ اگر به حدّ عسر و حرج برسد ميتوانند نائب بگيرند و الاّ بايد خودشان رمي نمايند.
715 س ـ زني كه احتمال بدهد رمي، باعث قاعدگي او ميشود آيا كافي است در رمي نايب بگيرد؟
ج ـ كافي نيست مگر اينكه حائض شدن در آن حال براي او مستلزم عسر و حرج باشد.
716 س ـ آيا ميشود كه زنها را شب دهم بعد از نصف شب از مشعر به مني بياورند و همان شب آنان را به جمره عقبه ببرند و رمي كنند و بعد به خيمه برگردانند و نزديك غروب روز يازدهم مجدداً آنان را به جمرات ببرند تا شب دوازدهم هم رمي يازدهم انجام دهند و هم رمي روز دوازدهم را، با توجه به ازدحام و خطرهاي احتمالي؟
ج ـ براي زنها رمي جمره عقبه پس از وقوف به مشعر و آمدن به مني در همان شب عيد قربان مانع ندارد ولي رمي روز يازدهم و دوازدهم در صورتي براي آنان در شب صحيح است كه از رمي روز معذور باشند.
برخي از مسائل رمي در بحث رمي جمرات خواهد آمد.